بيست ساله مىزيسته است ؛ آخرين جنگ ميان دو ملّت ، پس از زمينلرزهى بزرگى روى داد كه تقريبا تمام اسپارت را به ويرانهاى تبديل و آن را خالى از سكنه گردانيد « 1 » : در اين زمان ، مسنىهايى كه از زلزله جان سالم بهدربرده بودند ، ايتوم را با يارى بردگان حكومتى اسپارتى ، كه در شورششان پس از نابودى مسن شركت جسته بودند ، بنا كردند .
( 5 ) مسنيان كه در تمامى جنگها ، شكست و تيرهبختى نصيبشان مىشد ، عاقبت محروم از خانه و كاشانه ، در نوپاكت مستقر شدند : آتنيان اين شهر را به آنها داده بودند تا در آنجا ساكن شوند . برخى ديگر به سفالونى پناه بردند و برخى ديگر در مسين ، واقع در سيسيل ، كه نامش از آنها گرفته شده است ، مستقر شدند .
( 6 ) سرانجام در دورهاى كه ما از آن سخن مىرانيم ، به پيشنهاد اپامى نونداس ، كه مسنىها را از اطراف و اكناف فراخوانده بود ، تباييان ، مسن را بنا و سرزمين اجدادىشان را به آنها واگذار كردند . اينگونه بود فرازونشيبهايى كه مسن از سرگذراند .
67 .
( 1 ) تباييان آنچه را كه ما اكنون به تفصيل بيان كردهايم ، در هشتاد و پنج روز « 2 » تحقق بخشيدند و پس از آنكه ساخلوى قدرتمندى را در آنجا گذاردند به سرزمين خويش بازگشتند . لاسدمونيان خود را به شيوهاى غيرمنتظره ، از حضور دشمن خلاصى بخشيدند ؛ آنان بزرگان و صاحب منصبان اسپارتى را به عنوان نماينده به آتن فرستادند « 3 » و دربارهى سيادت بر يونان توافقى را مرعى داشتند :
آتنيان بر دريا و لاسدمونيان بر خشكى فرمان خواهند راند . آنگاه آنان سيادتى مشترك را - در هر زمينه - به دو شهر واگذار كردند « 4 » .
( 2 ) در اين حال ، آركاديان ، با رأىگيرى ، ليكومدس را به عنوان رزمآرا
هامش
( 1 ) . ديودور زمينلرزهى بزرگ 464 پ . م را ( در كتاب 11 ، 63 ) به تفصيل شرح مىدهد .
( 2 ) . بر پايهى نظر پلوتارك ( آژزيلاس ، 32 ، 8 ) در سه ماه .
( 3 ) . دربارهى اعزام گروه دوم نمايندگان ؛ ر . ك به : گزنفون : ( 7 ، 1 ، 1 - 14 ) .
( 4 ) . بر پايهى نظر گزنفون ( تاريخ يونان ، 7 ، 1 ، 14 ) هر ملتى به مدت پنج روز و به صورت نوبتى ، برترى و سيادت را از آن خويش مىساخت .