جلال الدين سيوطى
سيوطى در كتاب " الحاوي للفتاوى " مىگويد : " ابن جرير در تفسير خود به نقل
از سدى درباره اين آية : " ومن أظلم ممن منع مساجد الله أن يذكر فيها اسمه وسعى في خرابها " ( 1 )
آورده است كه : منظور ، روميان هستند كه در خراب كردن بيت المقدس از بخت
النصر پشتيبانى كردند ودرباره اين كلام خدا : " أولئك ما كان لهم أن يدخلوها إلا خائفين " ( 2 )
گفت : روى زمين هيچ رومى وجود ندارد كه داخل آن شود مگر آنكه بيمناك است
كه مبادا گردنش را بزنند واز أو جزيه بگيرند . ودر مورد اين جمله : " لهم في الدنيا
خزي " ( 3 ) گفت : اما خوارى وذلت اين جهان وقتي است كه مهدى ( عليه السلام ) قيام نمايد
وقسطنطنيه آزاد گردد وآنها را از دم شمشير بگذراند . ( 4 )
سپس در توضيح روايت " لا مهدى إلا عيسى بن مريم " مىگويد : قرطبى در
تذكره گفته است : سند اين روايت ضعيف است در حالي كه أحاديث نبوي وجود
دارد كه به روشنى درباره خروج مهدى است وبيانگر آن است كه أو از عترت
وخاندان پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) واز فرزندان فاطمه است . وسند اين أحاديث از آن روايت
صحيح تر است بنابراين بايد بر أساس آن روايات حكم جارى كرد نه بر پايه اين
حديث ضعيف .
أبو الحسن محمد بن حسين بن إبراهيم بن عاصم سجزى مىگويد : روايات
پيامبر ( صلى الله عليه وآله ) درباره آمدن مهدى متواتر وفراوان است وهمه آنها نشان مىدهد كه
هامش
( 1 ) يعنى : چه كسى ستمگرتر از آن است كه در تخريب مساجد خدا تلاش كرد واز ياد خدا در آنها
جلوگيرى نمود ( سوره بقره آية 114 )
( 2 ) يعنى : آنها را سزاوار نيست كه در آن وارد شوند مگر بيمناك . ( ادامه همان آية )
( 3 ) يعنى : خوارى وذلت در دنيا بر آنها باد ( ادامه آية قبل )
( 4 ) الإمام المهدي عند أهل السنة : 1 / 354 .