مىكنند و از روزى مىترسند كه عذابش فراگير است . غذا را با اينكه دوست دارند به فقير و يتيم و اسير مىدهند : « ما فقط براى خدا به شما غذا مىدهيم ، نه از شما پاداشى مىخواهيم و نه اميد سپاس داريم » . ما از روزى بسيار سخت از پروردگارمان مىترسيم . خداوند از شر آن روز در امانشان مىدارد و آنان را شادى و سرور مىبخشد و در برابر شكيبايى ، بهشت و لباسهاى حرير بهشتى پاداششان مىدهد .
( 1 ) آيات سيزده تا بيست و يك در بيان اوصاف بهشت مؤمنين ادامه مىيابد و آخرين آيه آن آيهء بيست و دوم مىباشد كه مىفرمايد :
« إِنَّ هذا كانَ لَكُمْ جَزاءً وَ كانَ سَعْيُكُمْ مَشْكُوراً »
؛ اين پاداش شماست و از كوششتان شپاسگزارى مىشود . قمى در تفسير خود از امام صادق عليه السّلام « 1 » روايت كرده است : اين آيه در مورد هر مؤمنى است كه چنين كارى را براى خداى عز و جل انجام مىدهد ، اما علامه طباطبايى در تفسير الميزان مىنويسد : سياق آيه مبتنى بر اين نيست كه موضوعى را فرض كند و وعدهء پاداش و ثواب عظيم را براى آن نقل كند ؛ بلكه سياق اين آيات ، گزارش از دستهاى از مؤمنين است كه سوره آنها را ابرار ( نيكان ) ناميده است و به گوشهاى از اعمال آنها كه وفاى به نذر و اطعام مسكين و يتيم و اسير مىباشد اشاره كرده است و آنها را بر اين اعمال ستايش كرده و وعده را به آنها داده است « 2 » ، به خصوص دو آيهء
« يُوفُونَ بِالنَّذْرِ »
و
« يُطْعِمُونَ الطَّعامَ »
« 3 » .
( 2 ) شيخ طوسى در التبيان مىنويسد : خاصّه و عامّه روايت كردهاند كه اين آيات در شأن على و فاطمه و حسن و حسين عليه السّلام نازل شده است ، زيرا آنها بودهاند كه سه شب متوالى افطار خود را به مسكين و يتيم و اسير دادند و خودشان گرسنه ماندند و چيزى نداشتند كه با آن افطار كنند . براى همين اين سوره در شأن آنها نازل شده و اين سپاس و ستايش نيكو را در شأن آنها بيان كرده است « 4 » . و طبرسى در مجمع البيان مىنويسد : خاصّه و عامّه روايت كردهاند كه آيات اين سوره از آيهء :
« إِنَّ الْأَبْرارَ يَشْرَبُونَ »
تا آيهء :
« وَ كانَ سَعْيُكُمْ مَشْكُوراً . . . »
در شأن على و فاطمه و حسن و حسين و كنيز آنها ، فضّه نازل شده و اين خبر از ابى صالح و مجاهد از ابن عباس روايت شده است .
( 3 ) وى مىنويسد : حسن و حسين مريض شدند و جدّشان صلّى اللّه عليه و آله همراه عدهاى از بزرگان به عيادت آنها آمدند و گفتند : اى ابو الحسن ، چرا چيزى براى بچههايت نذر نمىكنى ؟ آن حضرت عليه السّلام نذر كرد كه اگر خداى
هامش
( 1 ) . تفسير قمى ، ج 2 ، ص 399 .
( 2 ) . الميزان ، ج 2 ، ص 127 .
( 3 ) . همان ، ج 20 ، ص 135 .
( 4 ) . تبيان ، ج 10 ، ص 211 .