صورت وارد شدن زيان و ضرر اختصار بر يك تجارت و زراعت است ( 1 ) .
( مسأله 1593 ) : اتمام سرمايه به منظور مخارج زندگى نيز در صورتى
كه شخص به آن نياز داشته باشد ( 2 ) از موارد مؤونه محسوب شده و خمس بر آن
تعلق نمى گيرد و ليكن احوط در آن ، اخراج خمس است .
( مسأله 1594 ) : آنچه كه به سبب نذر و شبه آن و كفارات و مخارج
حج واجب - در صورتى كه استطاعت او در آن سال حاصل شده باشد - بر شخص
لازم شود جزء مؤونه بوده و خمس بر آن تعلق نمى گيرد و اگر سرمايه او به تدريج
جمع آورى شود آنچه كه در آخر سال جمع مىشود ( 3 ) خمس بر آن تعلق
نمى گيرد و داخل در مؤونه آن سال است .
هامش
( 1 ) متعدد است و نيز آيا جبر و كسر خسارات هم تابع همين است يا خير ؟ و اين كه
آيا استثناء مؤونه و مصارف از تمام تجارات است و يا از بعض از آنها و آيا
شخص در آنها مخير است ؟ و با اين وجود در موارد مشكوك رعايت احتياط
خوب است .
( 1 ) شيخ انصارى - محمد كاظم طباطبائى : بلكه خالى از قوت نيست ( * 1 ) .
( 2 ) محمد باقر شيرازى : مسأله اگر چه همانطور كه شيخ اعظم ( قده ) فرموده اند
جاى تأمل است ليكن به نظر اين كمترين سرمايه متوسط براى زندگى متوسط خمس
ندارد مگر پس از زياد آمدن سرمايه .
( 3 ) محمد باقر شيرازى : و آنچه كه متداول در اين زمان است كه وجهى را امسال
مى دهند و چند سال بعد به حج مشرف مى شوند نيز از اين قبيل است و تفصيل و
شقوق آن در رساله نوين ذكر شده است .
( * 1 ) محقق خراسانى : قوتى در حكم مسأله نيست .