به مقدار زائد تعلق نمى گيرد اگر چه احوط ( 1 ) تعلق خمس بر مقدار زائد است .
( مسأله 1590 ) : قيمت كنيز و غلام و حيوان سوارى ( 2 ) و ظروف و
كتب و لباس و مسكن و اسباب منزل از آنچه كه شخص به آن نياز داشته باشد ( 3 )
داخل در مخارج ساليانه بوده و خمس به آنها تعلق نمى گيرد و معتبر در تمام اينها
شأن هر شخص مى باشد .
( مسأله 1591 ) : صدقات و خيرات و هدايا و مخارج ازدواج و
ميهمانى و مسافرتهاى حلال از زيارت عتبات مقدسه و حج مستحبى و امثال آنها
نيز علاوه بر موارد مذكور در مسأله قبل جزء مخارج ساليانه شخص محسوب شده
و خمس به آنها تعلق نمى گيرد و ليكن در اين موارد ميانه روى و شأن شخص شرط
نمى باشد ( 4 ) مگر در مخارج سفر .
( مسأله 1592 ) : آنچه ظالم به زور از انسان مى گيرد و نيز ضررهائى
كه به تجارت و زراعت آن سال شخص وارد مىشود خصوصا زيان وارد بر يك
تجارت و زراعت ( 5 ) ، همگى جزء مخارج ساليانه مى باشد و ليكن احوط در
هامش
( 1 ) ميرزاى شيرازى - محمد كاظم طباطبائى : اين احتياط ترك نشود .
( 2 ) محمد باقر شيرازى : اتومبيل سوارى و ماشين لباسشويى و ساير وسائل
مستحدثه كه در اين زمان متداول و مرسوم است نيز به مقدار شأن هر شخص جزء
مؤونه بوده و از متعلق خمس مستثنى است .
( 3 ) محمد باقر شيرازى : اما وجوب خمس به آنچه كه در اين زمان مرسوم است
كه افراد كم بضاعت و طبقه پائين جامعه خمس خود را به افرادى كه زندگى آنها در
سطح بالاترى بوده و بلكه به مراتب بيشتر و بهتر از آنها باشند مشكل به نظر مى رسد
مگر آنكه مصالح دينى مسلمى در ميان باشد .
( 4 ) محمد باقر شيرازى : احوط مراعات آن است .
( 5 ) محمد باقر شيرازى : ميزان آن است كه بدانيم متداول آن شخص يا صنف و
يا بلد چيست و آيا سال تجارتهاى مختلف يكى است و يا =