متحد باشد لازم است هر دو عمل به مقتضاى آن نمايند به صورتى كه گذشت ، و
اگر شك ايشان مختلف باشد و رجوع هر يك به ضبط ديگرى ممكن باشد بايد به
او رجوع كند مثل آنكه يكى شك كند ميان دو و سه و ديگرى ميان سه و چهار
كه در اين صورت بايد بنا را بر سه بگذارند ( 1 ) ، به جهت آنكه در اول مطمئن
است كه از سه بيشتر نيست و در دوم مطمئن است كه از سه كمتر نيست پس سوم
متعين شد .
( مسأله 979 ) : در شك امام و مأموم اگر نوع شك مختلف باشد و رجوع
هيچ يك به ديگرى ممكن نباشد مثل آنكه يكى شك كند ميان دو و سه و ديگرى
ميان چهار و پنج ، پس اولى اطمينان دارد كه از سه بيشتر نيست و دومى اطمينان
دارد كه از چهار كمتر نيست پس مأموم بايد قصد فرادى نمايد و هر يك بايد به
مقتضاى شك خود عمل نمايند ، و اگر همه مأمومين متفق نباشند و در ميان ايشان
نيز اختلاف باشد اگر براى بعضى به قول بعضى ديگر مظنه حاصل شود بايد به
مظنه خود عمل كنند و اگر مظنه حاصل نشود ، قول بعضى از مأمومين براى بعضى
ديگر حجت نيست هر چند بسيار باشند و همچنين براى امام نيز چنين است .
( مسأله 980 ) : اگر شخص در حال قيام شك كند كه شك سابقش چه
شكى بوده است بايد به شك همين حالتش عمل كند و اگر در همين حالت هم
مردد ( 2 ) است ، نمازش باطل است .
( مسأله 981 ) : اگر بطور مثال شخص در سجده است و شك در ركعت
هامش
( 1 ) محمد كاظم طباطبائى : محل اشكال است و احوط اعاده نماز بعد از اتمام
آن مى باشد .
محمد باقر شيرازى : محل اشكال است و احوط اعاده نماز است .
( 2 ) محمد كاظم طباطبائى : يعنى نمى داند كه چند ركعت خوانده است .