گردانيد و او را نزد تو به وديعت نهاد تا به هر گونه نيكى و خوشرفتارى كه نسبت به وى انجام دهى در پيشگاه عدل خداى محفوظ بماند . پس تو با او به نيكى رفتار كن ، چنان كه خداى با تو نيكى فرمود و اگر خدمت وى در نظر تو ناپسند آمد و با روحيه و مزاج تو موافق نبود او را به مملوكى ديگر تبديل كن ، و با هواى نفس ، بندگان خداى را دستخوش رنج و شكنجه قرار مده ؛ كه همهء نيروها و تواناييها از آن خدا است .
27 - حق كسى كه به تو احسان كرده اما حق كسى كه با تو به احسان و نيكى رفتار كرده اين است كه او را سپاس دارى و احسانش را ياد كنى و گفتار خير در بارهء او منتشر سازى و ميان خود و خداى سبحان با اخلاص به دعايش پردازى ؛ زيرا به اين وسيله در نهان و عيان از وى قدردانى كردهاى . علاوه بر اين چنانچه به روزگارى برايت ميسر گشت ، در جبران احسان وى بكوش .
28 - حق مؤذن اما حق مؤذن اين است كه بدانى تو را به ياد پروردگارت مىآورد و به مقصد و مطلوبت دعوت مىنمايد ، و بر انجام فريضهاى كه خدا بر تو واجب گردانيده يارى مىكند . پس همانند كسى كه به تو احسان كرده از وى سپاس دار ، و اگر در يك منزل با تو به سر مىبرد ، هرگز بدبين مباش و بدان كه بىشك رحمتى است كه از جانب خداوند به تو رو آورده است ، و با نعمت خدا خوشرفتارى كن ؛ و در هر حال خداى را بر آن سپاس دار . و لا قوة الا باللّه .
29 - حق امام و پيشواى نماز امام حق امام و پيشواى نماز تو اين است كه بدانى او ميانجى و واسطه بين تو و خداوند است و نمايندهء تو است كه به درگاه پروردگارت رو آورده . اوست كه به جاى تو در پيشگاه خدا لب به سخن مىگشايد و برايت دعا مىكند ، و رحمت مىخواهد ، و امر مهم ايستادن در برابر خداوند و خواهش كردن از او را برايت كفايت كرده است . چنانچه در اين اعمال تقصيرى باشد متوجه او است ، نه تو ، و اگر گناهى مرتكب شود تو شريك او نيستى و او را بر تو برترى نيست . او خود را سپر تو قرار داده و نمازش را سپر نماز تو گردانيده ، و بر تو است كه در اين امر قدرش را بدانى . و لا حول و لا قوة الا باللّه .
30 - حق مصاحب و همنشين اما حق همنشين اين است كه او را به خوبى بپذيرى و به او خوشامد بگويى و در گفتوگو با وى به انصاف رفتار كنى و يكباره ديده از او برنگيرى و به منظور آگاهى و اطلاعش به سخنپردازى . به اين موضوع توجه داشته باش كه اگر خود به مجلس او شتافتهاى و با وى همنشين گرديدهاى ، به اختيار تو است ؛ اگر خواستى مىتوانى از مجلس برخيزى و وى را ترك كنى و چنانچه او به نزد تو آمد ، اختيار با اوست ، و از جا برنخيز جز با اجازهء او . و لا قوة الا باللّه .
31 - حق همسايه اما حق همسايه حفظ او است به وقتى كه در خانه نباشد . و آنگاه كه حضور دارد به وى اكرام و احترام كن و در هر حال به كمك و يارى او بپرداز و از عيبجويى و كاوش در پى بردن به اعمال وى خوددارى كن . چنانچه به رفتار سوئى از وى برخوردى ، مستور دار و هرگز به ناموس او چشم مدوز . اگر بىقصد و رنج ، كردار ناپسندى از وى مشاهده كردى ، مانند قلعهاى محكم و پردهاى ضخيم همچون رازى در سينه مدفونش ساز
سيره معصومان ( فارسي ) — صفحة 268
مساهمون: السيد محسن الأمين
ص٢٦٨