و همين معنا از امام باقر و امام صادق عليهما السلام نقل شده است و قول شافعى نيز همين است .
2 - مقصود اينست كه كسى به گمان و پندار اينكه سخن او راست است سوگند بخورد و بعد ، بفهمد كه آنچه گفته و به صحت آن سوگند خورده ، دروغ بوده است چنين شخصى بر اين سوگند دروغين خود عقاب نميشود كفارهاى بر او نيست و سوگند لغو همين است ( مجاهد قتاده و جمعى ديگر ) و ابو حنيفه و يارانش همين قول را پذيرفتهاند .
3 - مقصود ، سوگند كسى است كه از روى ناراحتى و غضب قسم ياد كرد كه در اين صورت خداوند بر شكستن و مخالفت اين قسم را مواخذه نميكند ( ابن عباس - طاووس و سعيد بن جبير ) » ولى سعيد بن جبير در اين صورت كفاره را لازم ميداند .
4 - مسروق معتقد است كه هر سوگندى كه لازم الوفا : نباشد « سوگند لغو » و كفاره بر آن واجب نيست .
وَ لكِنْ يُؤاخِذُكُمْ بِما كَسَبَتْ قُلُوبُكُمْ . . .
- ( ولى به آنچه دلهايتان كسب كرده بازخواست مىكند ) .
مقصود از اينكه قلب و دل شما كسب كرده ، همان نيت و تصميم است و در اين جا حذفى شده كه « من ايمانكم » از سوگندهايتان است .
وَ اللَّهُ غَفُورٌ حَلِيمٌ . . .
- خدا آمرزنده است و گناهان را مىپوشد و مىبخشد و حليم است كه در عقوبت شتاب و تعجيل نميكند
.
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيات 226 تا 227 ]
لِلَّذِينَ يُؤْلُونَ مِنْ نِسائِهِمْ تَرَبُّصُ أَرْبَعَةِ أَشْهُرٍ فَإِنْ فاؤُ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ( 226 ) وَ إِنْ عَزَمُوا الطَّلاقَ فَإِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ( 227 )
[ ترجمه ]
آنان كه سوگند ميخورند كه از زنان خويش دورى جويند انتظار چهار ماه است كه اگر بازگردند خدا آمرزنده و رحيم است و اگر قصد طلاق كردند خدا شنوا و دانا است .