( ( 2101 ) ) طبل و رايت هست ملك شهريار * سگ كسى كه خواند او را طبل خوار
ن 1145 21 - ك 383 29
رايت : عَلَم . و اين ردّ آن سوء ادب است كه گفته بود طبل خوار .
( ( 2103 ) ) ز انكه لولاكست بر توقيع او * جمله در انعام و در توزيع او
ن 1146 1 - ك 383 30
توقيع : نامه .
توزيع : تقسيم . و مراد ، تقسيم أنعام و ارزاق معنويه است .
( ( 2104 ) ) گر نبودى او نيابيدى فلك * گردش و نور و مكانهاى ملك
ن 1146 2 - ك 383 31 مكانهاى ملك : چه ، آسمان بيت المعمور است از كثرت ملايكه ، كه عبادتِ حق كنند . و در حديث است كه « أطَّتِ السَّماءُ وَحَقٌّ لَها أن تَئِطَّ ما فيها مُوضِعُ قَدَمٍ إلَّا وَفيه مَلَكٌ راكِعٌ أو ساجِدٌ » ( 1 ) . و مضمون اين ابيات كه اگر انسان كامل نبودى ، اين اشيا نبودى ، آن است كه او باب الابواب و علَّت غائيه است . ولى غاية الغايات خداست . « يا ابنَ آدَمَ خَلَقتُ الأشياءَ لِاءجلِكَ وَخَلَقتُكَ لِاءجلى » ( 2 ) .
( ( 2107 ) ) رزقها هم رزق خواران وىاند * ميوهها لب خشك باران وىاند
ن 1146 5 - ك 383 33
رزقها هم : چه رزق وجود از حق به سبب او مىگيرند . پس رزق خواران وىاند :
و لولاه و لولانا
لما كان الذى كانا
( ( 2108 ) ) هين كه معكوس است در امر اين گره * صدقه بخش خويش را صدقه بده
ن 1146 6 - ك 383 34
صدقه بخش : پس انسان كامل صدقه بخش حقيقى است .
( ( 2109 ) ) اى فقيرستت همه زر و حرير * هين غنى را ده زكاتى اى فقير
ن 1146 7 - ك 383 34 اى فقيرستت : اى فقير الى الله ، چون گويندهء « اَلفَقرُ فَخرى » ( 3 ) ، همهء اغنيا صورى ، زكات خور
هامش
( 1 ) عوالى اللآلي ، ج 4 ، ص 107 ، حديث 160 . .
( 2 ) فتوحات مكيه ، ج 3 ، ص 163 . .
( 3 ) عوالى اللآلي ، ج 1 ، ص 39 . .