زاييده مىشود كه مُلتذّ يا متألَّم شوى به منادمت آن در آخرت و از تو و قول و فعلِ تو بهم رسد . حكيمى فرمايد : « انّك ستعارض فى اَقوالك و اَفعالك » .
( ( 3897 ) ) منتظر مىباش آن ميقات را * صدق دان الحاق ذرّيات را
ن 1022 15 - ك 344 37 ذرّيات را : اشارت است به كريمهء * ( « وَاَلَّذِينَ آمَنُوا وَاِتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمانٍ أَلْحَقْنا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَما أَلَتْناهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْءٍ » 52 : 21 ( 1 ) . يعنى آنان كه ايمان آوردند و متابعت كردند ايشان را ذريتشان در ايمان ملحق سازيم به ايشان ذرياتشان را در ثواب و حسن عاقبت . و ناقص نمىكنيم از ثواب عملشان چيزى .
( ( 3898 ) ) كز عمل زاييدهاند و از علل * هر يكى را صورت و نطق و كلل
ن 1022 16 - ك 344 37
كلل : مقابل نطق . چنان كه كلّ اللَّسان و لسانِ كليل گويند .
( ( 3901 ) ) راه گم كرد او از آن صبح دروغ * چون مگس افتاد اندر ديگ دوغ
ن 1022 19 - ك 345 3
راه گم كرد : آن پهلوان گمراه .
صبح دروغ : اضافهء وجود و كمال آن به ممكن ، * ( كَسَرابٍ بِقِيعَةٍ 24 : 39 . . . ( 2 )
( ( 3909 ) ) آن به نسبت باطل آمد پيش اين * نسبت است اغلب سخنها اى امين
ن 1023 7 - ك 345 9
آن به نسبت : بد به نسبت باشد ، و الا از آن جهت كه مسموع وجود است ، وجود خير است . و حق را از آن جهت كه مسموع منشأ خيالى است ، و خيال منشأ اثر ، از خيالى صلحشان . . . ، قدرت است .
اگر يك ذرّه را برگيرى از جاى
خلل گيرد همه عالم سراپاى
( ( 3910 ) ) ز آفتاب ار كرد خفّاش احتجاب * نيست محجوب از خيال آفتاب
ن 1023 8 - ك 345 10
خفّاش : اينجا توهين و تقبيح لازم است كه خيال باشد ، كه موجب توهين مسموع گردد . چه در خفّاش ، مسموعى از وصف آفتاب نيست ، مگر خفّاشان معنوى . پس خيالِ شريّتِ نور و
هامش
( 1 ) قرآن كريم ، سورهء طور ، آيهء 21 . .
( 2 ) قرآن كريم ، سورهء نور ، آيهء 39 . .