( ( 1 ) ) تا نزايد بخت نو فرزند نو * خون نگردد شير شيرين خوش شنو
ن 201 2 - ك 79 1
فرزند نو : جنين تا در رحم است ، دم طمث از راه ناف به او مىرسد و به آن قوت و قوت مىيابد ، و آن دم بر دمويّت خود باقى است ، و چون زاييده مىشود ، خداوند - جلّ جلاله - صورت نوعيهء دم را از مادّهء آن خلع مىفرمايد و صورت نوعيهء شير به آن مىپوشاند . رنگ ياقوت حمرا را مبدّل به رنگ درّهء بيضا مىفرمايد ، و سبب ظاهرى فاعل ، قوهء مغيّرهء پستان مادر است ، و قابل ، لحوم غدديهء پستان ، و در حقيقت لا حَولَ وَلا قُوَّةَ إلَّا بِالله . چه قوى و طبايع مظاهر قدرت حقند و همه مجالىِ صنع اويند . پس آن شير ، اوفقِ اغذيه است به آن طفل ، چه در رحم به همان خون مغتذى بود .
( ( 6 ) ) مثنوى كه صيقل ارواح بود * باز گشتش روز استفتاح بود
ن 201 6 - ك 79 3
روز استفتاح : پانزدهم ماه مبارك رجب است كه صالحين و عابدين اعمال مخصوصه در آن روز بجا مىآورند .
( ( 8 ) ) بلبلى ز ينجا برفت و باز گشت * بهر صيد اين معانى باز گشت
ن 201 8 - ك 79 4
باز گشت : اول به معنى رجوع و « باز » در دوم ، مرغى كه به عربى او را « صقر » گويند ، و ايطا نيست ، بلكه جناس است .
( ( 10 ) ) آفت اين در هوا و شهوت است * ور نه اينجا شربت اندر شربت است
ن 201 10 - ك 79 5
شربت اندر شربت است : كما قيل :
شَرِبتُ الحُبَّ كَأسَاً بَعدَ كَأسٍ
فَما نَفَدَ الشَّرابُ وَلا رَوَيتُ
( ( 11 ) ) اى دهان تو خود دهان دوزخى * وى جهان تو بر مثال برزخى
ن 201 12 - ك 79 6
اى دهان تو خود دهان دوزخى : نيكو تشبيهى است ، چه به دوزخ هر قدر بفرمايند : « هل امتلأت