جئتمونا : اشارت است به كريمهء * ( لَقَدْ جِئْتُمُونا فُرادى كَما خَلَقْناكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَتَرَكْتُمْ ما خَوَّلْناكُمْ وَراءَ ظُهُورِكُمْ . 6 : 94 ( 1 ) يعنى به تحقيق كه آمديد در حشر به سوى ما فرد و تنها بدون اسباب و وسايل ، چنان كه در اول خلقت فرد بوديد ، پيش از آلودگى و گذاشتيد آن چيزها را كه به شما عطا كرده بوديم در پشت سر كه دنيا باشد .
( ( 3179 ) ) شو قليل النوم ممّا يهجعون * باش در اسحار از يستغفرون
ن 157 16 - ك 63 25 شو قليل النوم : اشارت است به كريمهء * ( كانُوا قَلِيلًا مِنَ اَللَّيْلِ ما يَهْجَعُونَ وَبِالأَسْحارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ 51 : 17 - 18 ( 2 ) يعنى بودند كه كمى از شب را نمىخوابيدند و در سحرها استغفار مىكردند .
( ( 3183 ) ) دل نگردد تنگ ز ان عرصهء فراخ * نخل تر آن جا نگردد خشك شاخ
ن 157 20 - ك 63 27
نگردد خشك شاخ : و در نسخى كه « شاخ شاخ » است ، بگردد - به باء - مناسب است نه به نون .
( ( 3185 ) ) چون كه محمولى نه حامل وقت خواب * ماندگى رفت و شدى بىرنج تاب
ن 158 1 - ك 63 28
چون كه محمولى : يعنى در خواب بدن طبيعى افتاده است كالميّت . و بدن مثالى در تصرف نفس است و آن بدن مثالى ظلّ نفس است و قيام صدورى دارد به نفس ، پس محمول نفس است ، بلكه محمول حواس يعنى حواسى كه در خود نفس است كه « پنج حسى هست جز اين پنج حس » . و بالجمله نفس در بيدارى ، اين بدن طبيعى را استعمال مىكند و حواس اين تن را و در خواب بدن مثالى را استعمال مىكند و حواس ديگر را چه به آن پا مىرود و به آن دست قبض و بسط مىكند نه به اين پا و دست . و به حواس ديگر درك مىكند نه به اين حواس .
( ( 3186 ) ) چاشنى دان تو حال خواب را * پيش محمولى حال اوليا
ن 158 2 - ك 63 29
چاشنى دان : يعنى بسيارى از كرامات اوليا و احساسات آنها به آن بدن و به آن حواس است ، ولى در عين بيدارى احساساتى دارند كه ديگران در بيدارى ندارند .
( ( 3187 ) ) اوليا اصحاب كهفند اى عنود * در قيام و در تقلَّب هم رقود
ن 158 3 - ك 63 29
هم رقود : يعنى ايشان در خوابند از دنيا و بيدارند به حق تعالى .
گر تو بينى شان به دشوارى درون
نيستشان خوفى و لا هم يحزنون
ن ندارد - ك 63 31
نيستشان خوفى : * ( أَلا إِنَّ أَوْلِياءَ الله لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ 10 : 62 ( 3 )
هامش
( 1 ) قرآن كريم ، سورهء انعام ، آيهء 94 .
( 2 ) قرآن كريم ، سورهء ذاريات ، آيهء 17 .
( 3 ) قرآن كريم ، سورهء يونس ، آيهء 62 .