فصوص و هو الكون كلَّه و هو الواحد الذى قام كونى بكونه و إذا قلت يغتذى فوجودي غذائه و به نحن نحتذى .
( ( 2356 ) ) آن يكى را نعمت و كالا دهند * وين دگر را بر سر آتش نهند
ن 117 5 - ك 48 22
آن يكى را : اين دو مصراع استفهام انكارى است . به دليل قولش كه : آتشش سوزد . . .
( ( 2357 ) ) فقر فخرى از گزاف است و مجاز * نى هزاران عزّ پنهان است و ناز
ن 117 7 - ك 48 23 فقر فخرى : قول پيغمبر است كه اَلفَقرُ فَخرى . ( 1 ) عزّ پنهان است : فقر حقيقى به حق تقوم وجود عبد و صفات و حول و قوت اوست به وجود حق تعالى و مولاى حقيقى و به صفات و قوّت و قدرت او . و از كلمات عرفاست كه اِذا جاوَزَ الشَّيْءُ حَدَّه اِنعَكَسَ ضِدَّه پس هر گاه فقر حقيقى به نهايت رسيد غناى حقيقى است و عبوديت حقيقى به كمال رسيد مولويت تحقيقى است . در حديث است كه اَلعُبُودِيَّةُ جَوهَرَةٌ كُنهُهَا الرُّبُوبِيَّةُ . ( 2 )
( ( 2373 ) ) امتحان كن فقر را روزى دو تو * تا به فقر اندر غنا بينى دو تو
ن 118 6 - ك 48 34
روزى دو : يعنى دو روز .
تا به فقر اندر : تا اندر فقر .
دو تو : دو لا .
( ( 2376 ) ) صد هزاران جان تلخى كش نگر * همچو گل آغشته اندر گل شكر
ن 118 9 - ك 48 36
كش : به فتح اول . نيكو و خوش .
( ( 2384 ) ) كى بود آواز لحن و زير و بم * از براى گوش بىحس اصم
ن 118 17 - ك 49 3
اصم : كر .
( ( 2385 ) ) مشك را بىهوده حق خوش دم نكرد * بهر حس كرد او پى اخشم نكرد
ن 118 18 - ك 49 3
اخشم : آن كه شامّهء او باطل شده .
ناى را حق بىهده خوش دم نكرد
بهر انس آمد پى اهرم نكرد
ن ندارد - ك 49 4
ناى : مىشود مراد نى باشد و مىشود ناى گلو باشد .
اهرم : اگر فارسى باشد ، چوبى است كه هريسه را به آن كوبند . يعنى بهر اُنس ( به ضم ) و
هامش
( 1 ) - سفينة البحار ، ج 2 ، ص 378 .
( 2 ) مصباح الشريعة ، فقره صدم .