شود قرآن پس گوش بدهيد و خاموش باشيد .
( ( 1628 ) ) ادخلوا الابيات من ابوابها * و اطلبوا الارزاق من اسبابها
ن 80 18 - ك 34 33 ادخلوا الابيات من ابوابها : داخل شويد خانهها را از درهاشان . اشارت است به كريمهء * ( وَأْتُوا اَلْبُيُوتَ مِنْ أَبْوابِها 2 : 189 . ( 1 ) و اطلبوا الارزاق من اسبابها : طلب كنيد روزىها را از اسباب آنها .
( ( 1630 ) ) مبدع است او تابع اسناد نى * مسند جمله و را اسناد نى
ن 80 20 - ك 34 34
مسند : معتمد عليه همه . « ما به تو قايم چو تو قايم بذات » . و اشارت به اين هم دارد كه سلسله هايى كه به بزرگان منتهى مىشود ، بزرگان به يكى منتهى مىشوند . « متحد جانهاى شيران خداست » . و آن يكى اسناد به ديگرى ندارد .
( ( 1631 ) ) باقيان هم در حرف هم در مقال * تابع استاد و محتاج مثال
ن 80 21 - ك 34 34
حرف : جمع حرفه ، يعنى كسب .
مثال : يعنى همه از روى نمونه و دستورالعمل صانعند ، و حق تعالى مبدع است بىحاجت به مثال . چه همهء مثالها را او ابداع و اختراع فرموده .
( ( 1635 ) ) آدم از فردوس و از بالاى هفت * پاى ماچان از براى آز رفت
ن 81 3 - ك 35 2
پاى ماچان : محل سياست و انتقام گرفته شده . پس ياء پاى به كسره باشد ، و به نظر حقير نيامده . و مىشود به سكون ياء ، كه تركيب اسم فاعل باشد يعنى به ارادهء پاى بوسى به جهت عذر رفت كه از كنايات باشد . و به وجهى خاك پاى شخص حضرت وجود است .
( ( 1636 ) ) گر ز پشت آدمى وز طلب او * در طلب مىباش هم در طلب او
ن 81 4 - ك 35 3
طلب او : به وزن قرب ، جماعتى از مردم ، كه يك جا جمع باشند . يعنى در زمرهء آدم حقيقى باش .
و با طلب ( به فتحتين ) جناس محرف دارد .
( ( 1637 ) ) ز آتش دل و آب ديده نقل ساز * بوستان از ابر و خورشيد است باز
ن 81 5 - ك 35 4
باز : يعنى مفتوح . كنايه از آبادى و خرمى .
( ( 1639 ) ) گر تو اين انبان ز نان خالى كنى * پر ز گوهرهاى اجلالى كنى
ن 81 7 - ك 35 5
هامش
( 1 ) قرآن كريم ، سورهء بقره ، آيهء 189 .