زبير بن به كار گفته است : عبد اللّه بن زبير در حجر صفحههايى از سنگ سبز ديد كه با آنها گورى پوشانده شده بود . عبد اللّه بن صفوان به او گفت : اين قبر اسماعيل پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله است .
پس ابن زبير از جابهجا كردن آن دست بداشت .
در روزگار عبد اللّه بن زبير كعبه بر همين وضع ماند تا هنگامى كه حجاج به جنگ او آمد و او را در مسجد به محاصره درآورد و منجنيقها برضد او به كار نشاند تا سرانجام بر او پيروزى يافت . در اين ميان ، بناى كعبه به سنگهاى منجنيق از هم گسسته بود . از اين روى ، حجاج به فرمان عبد الملك بن مروان آن را ويران كرد و از نو ساخت . وى حجر را از كعبه بيرون گذارد و خانه را به بناى روزگار قريش بازگرداند ، آنسان كه اكنون نيز هست .
عبد الملك بن مروان [ بعدها ] مىگفت : كاش مسئوليت آنچه را ابن زبير درباره كعبه انجام داده بود بر دوش او مىافكندم [ - آن را به همان وضع مىگذاردم ] .
فصل [ : جامهء كعبه ]
اما جامهء كعبه : در اينباره ابو هريره رضى اللّه عنه از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله چنين روايت كرده است :
« سعد يمانى نخستين كسى بود كه بر كعبه جامه پوشاند » « 1 » .
بعدها پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله جامههاى يمنى بر خانه آراست . سپس عمر بن خطاب و عثمان رضى اللّه عنه جامههاى قباطى بر آن پوشانيدند و سپس يزيد بن معاويه ديباى خسروانى بر آن پوشاند .
محارب بن دثار نقل كرده است كه نخستين كسىكه بر كعبه ديبا پوشاند ، خالد بن جعفر بن كلاب بود . او به روزگار جاهليت ، توشهاى به چنگ آورد و در آن پارچهاى از ديبا ديد و آن را بر كعبه آويخت . بعدها نيز ابن زبير و حجاج بر كعبه ديبا پوشاندند .
در روزگارانى پسين ، امويان در برخى از مقطعهاى فرمانروايى خود ، زيورهايى را كه در جنگ با مردمان نجران بر آنان جزيه گذارده شده بود بر كعبه پوشاندند و روى آن نيز ديبا آويختند .
زمانى بعد ، متوكل سنگهاى كعبه را نو ساخت و به بندهايى از نقره تقويت كرد و بر همهء ديوارها و سقف خانه طلا پوشاند و سپس ستونهاى خانه را نيز به ديبا آراست . از آن به بعد ، در همهء روزگار فرمانروايى عباسيان ديبا جامه كعبه بود .
هامش
( 1 ) . « ان اول من كسا البيت سعد اليمانى » . حديث را با تفاوتهايى بنگريد در : هيثمى ، زوائد الهيثمى ، ج 1 ، ص 464 ؛ ابن حجر ، فتح البارى ، ج 3 ، ص 458 ؛ ابن عبد البر ، التمهيد ، ج 10 ، ص 47 ؛ ابن هشام ، السيرة النبويه ، ج 1 ، ص 138 . البته در برخى از اين منابع به جاى سعد ، از اسعد حميرى ياد شده است - م .