و يثبت نفي الالتباس تطابق
المثالين بالخمس الحواسّ المبينة
اى : يريك « 1 » حكم الحجابيّة بالكليّة ، تطابق المثالين الحاصلين بالحواسّ الخمسة في الروح بعروجها إلى مقرّها ، و في النفس بنزولها إلى ممرّها ، بحيث لا يكون فيهما اختلاف في الحقيقة اصلا .
و اثبات مىكند مر نفى هر حجابى و بقيّتى را كه در نفس و روح و وحدت جمعيت ايشان مانده بوده باشد ، بالكليّة مطابقهء اين دو مثال كه از ادراك به حواسّ خمسه در روح و نفس حاصل مىآيند ، چنان كه حقيقت هر دو مثال يك چيز بيش نباشد .
يعنى ، چون در حقيقت باطن همه عالم به حقائقه و ارواحه ، و ظاهرش به ممثّلاته و محسوساته ، غير صور باطن و احوال حضرت ذات يگانه و تعيّنات نور و تنوعات ظهور وجود ظاهر آن حضرت نيستند ، پس حكم به آن كه غيرى و غيريّتى در هر چه مدرك شود هست ، از بقيّت حجاب و التباسى است از حقيقت و عالم كشف حقيقى او ، اكنون هر چه در عالم حس به واسطهء اين حواسّ خمسه مدرك مىشود ، نفس به قواها صورت حسى آن چيز را ادراك مىكند ، و از آن ادراك مثالى در نفس پيدا مىشود و چون آن مدرك نفس ، جز تنوّعات ظهور و تعيّنات نور وجود يگانه كه عين حضرت ذات است نيست ، لا جرم آن « 2 » مثال ، عين حضرت ذات باشد ، و روح نيز چون در همان حال ، ادراك معنى و حقيقت آن صورت مىكند ، و مثالى از آن ادراك در او حاصل مىآيد و آن معنى « 3 » جز صورتى معنوى ، شأنى و حالى از شئون و احوال آن حضرت ذات يگانه نيست ، لا جرم عين آن مثال كه در روح از ادراك آن معنى حاصل آمده است ، جز اين حضرت ذات يگانه نباشد . پس اين هر دو مثال و روح و نفس كه از حواسّ خمسه استنزاع
هامش
« 1 » يزيل - خ ل - .
« 2 » اين - خ ل - .
« 3 » معنوى - خ ل - .