بازشناخته شوند ، غربال و جداسازى انجام شود و در آن صورت ، عدهء زيادى از غربال خارج خواهند شد . » « 1 »
29 . مالك بن خمره - يا حمزه - مىگويد : امير المؤمنين عليه السّلام در حالىكه انگشتان دو دستش را درهم فرو مىبرد فرمود : « چه خواهيد كرد وقتى كه شيعه اين گونه اختلاف كنند ؟ گفتم : يا امير المؤمنين : در آن موقع ديگر هيچ خيرى قابل تصور و انتظار نيست .
فرمود : تمام خير ، در همان موقع جمع است ، اى مالك ! در آن موقع است كه قائم ما قيام مىكند . . . » « 2 »
گفتار ما
از اين روايات و نظير آنها معلوم مىشود كه مؤمنان در دورهء غيبت گرفتار آزمايشهاى بزرگى خواهند شد و همين روايات بيان مىكند كه چه كسى رستگار و پيروز و چه كسى زيانكار است .
روشن است كه آزمايش مؤمنان و غيرمؤمنان ، در هر عصر و زمانى ، از سنتهاى الهى است و مخصوص دورهء غيبت نيست و خداوند ، هر شخص و گروهى را به چيزى امتحان مىكند . اين امت ، پس از پيامبر و امامان عليهم السّلام ، به غيبت - حضرت مهدى - و بعضى چيزهايى ديگر مبتلا و آزمايش شدهاند - و از آزمايش الهى نمىتوان گريخت - چنان كه خداى تعالى مىفرمايد :
أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِينَ صَدَقُوا وَ لَيَعْلَمَنَّ الْكاذِبِينَ
« 3 »
ما بايد براى رستگارى و موفق شدن در اين آزمايشها تلاش كنيم ، و آنگونه كه رواياتى كه گذشت اشاره مىنمايند ، رستگارى كامل جز براى دينداران ناب - مخلصين - و كسانىكه جانشان با يقين درآميخته و اعتقادشان محكم و شناختشان از نادانيها و نادرستيها پيراسته شده است ، براى كسى ديگر ميسّر نيست .
هامش
( 1 ) . اثبات الهداة ، ج 3 ، ص 537 ، روايت 489 .
( 2 ) . اثبات الهداة ، ج 3 ، ص 537 ، روايت 491 .
( 3 ) . عنكبوت : 2 و 3 - آيا مردم گمان مىكنند همين كه به زبان بگويند ايمان آورديم ، دست از سر آنها برمىداريم و ديگر آزمايش نمىشوند ؟ مردمى را كه قبل از ايشان بودند نيز آزموديم و خداوند مىداند كه چه كسانى راستگو و چه كسانى دروغگويند - و در امتحان ، درست يا نادرست از آب درمىآيند - .