گفتار ما
از اين روايات و نظير آنها معلوم مىشود كه مؤمنان در دورهء غيبت گرفتار آزمايشهاى بزرگى خواهند شد و همين روايات بيان مىكند كه چه كسى رستگار و پيروز و چه كسى زيانكار است . روشن است كه آزمايش مؤمنان و غيرمؤمنان ، در هر عصر و زمانى ، از سنتهاى الهى است و مخصوص دورهء غيبت نيست و خداوند ، هر شخص و گروهى را به چيزى امتحان مىكند . اين امت ، پس از پيامبر و امامان عليهم السّلام ، به غيبت - حضرت مهدى - و بعضى چيزهايى ديگر مبتلا و آزمايش شدهاند - و از آزمايش الهى نمىتوان گريخت - چنان كه خداى تعالى مىفرمايد : أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللَّهُ الَّذِينَ صَدَقُوا وَ لَيَعْلَمَنَّ الْكاذِبِينَ « 3 » ما بايد براى رستگارى و موفق شدن در اين آزمايشها تلاش كنيم ، و آنگونه كه رواياتى كه گذشت اشاره مىنمايند ، رستگارى كامل جز براى دينداران ناب - مخلصين - و كسانىكه جانشان با يقين درآميخته و اعتقادشان محكم و شناختشان از نادانيها و نادرستيها پيراسته شده است ، براى كسى ديگر ميسّر نيست .