« عيسى عليه السّلام قبل از روز قيامت به دنيا فرود مىآيد و هيچيك از يهوديان و مسيحيان باقى نمىماند مگر اينكه قبل از مرگش به او ايمان مىآورد ، و پشتسر حضرت مهدى نماز مىخواند . » حجاج گفت : « واى بر تو ! ! از كجا چنين تأويلى آوردى ؟ » گفتم :
« محمد بن على بن حسين بن على بن ابى طالب عليهم السّلام اين را به من فرمود . » حجاج گفت :
« به خدا قسم از سرچشمهاى زلال ، آن را گرفتهاى . » « 1 »
گفتار ما
عباراتى كه گواه آن است كه عيسى عليه السّلام پشتسر مهدى - عجل اللّه تعالى فرجه - نماز مىخواند ، در روايات زياد است ، و شايد - البته خدا مىداند - علت اصرار و تأكيد امامان معصوم عليهم السّلام بر اين مطلب ، اين باشد كه چون پيروان عيسى عليه السّلام كه جمعيت زيادى از اهل زمين را هم تشكيل مىدهند ، گمان مىكنند كه عيسى عليه السّلام ، آخرين پيامبر است و نمرده است ، ظهور خواهد كرد و زمين را از فساد پاك خواهد نمود و اوست كه بشر را از فساد و تباهى و ظلم و آلودگيهاى ديگر نجات خواهد داد ، و اين بيانات به منظور نفى اين خيال و باطل اعلام نمودن آن است ، چنان كه در روايات چهارم و پنجم هم به اين مطلب اشاره شده است .
دقت در زواياى اين روايات نشان مىدهد كه مقصود روايات ، همان چيزى است كه ما بيان نموديم نه اينكه مقصود آنها ، بيان اصل رجعت حضرت عيسى - على نبينا و آله و عليه السلام - باشد .
امّا نزول و فرود آمدن حضرت عيسى عليه السّلام به يكى از دو معنى است :
الف . اگر مقصود از آيهء
بَلْ رَفَعَهُ اللَّهُ إِلَيْهِ
« 2 » اين باشد كه خداوند او را به آسمانها بالا برد ، در نزول و فرودش اشكالى نيست و همان معناى اصلى نزول و فرود آمدن را خواهد داشت .
ب . اگر مقصود از آيه ، ميراندن آن حضرت و قبض روحش باشد ، نزول به معنى
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، ج 14 ، ص 349 ، روايت 13 .
( 2 ) . نساء : 158 - خداوند او را به سوى خود بركشيد .