10 . در حديث ديگرى از امام صادق عليه السّلام آمده است : « حسين عليه السّلام ، در ميان يارانش كه با او كشته شدند و در حالىكه هفتاد پيامبر ، همانطور كه با موسى بن عمران بودند ، با او هستند مىآيد ، قائم عليه السّلام ، انگشتر - يا مهر - را به او مىسپارد و حسين عليه السّلام همان كسى است كه آن حضرت را غسل مىكند ، كفن مىپوشاند ، حنوط مىكند و در قبر مىگذارد . » « 1 »
گفتار ما
اين روايات از طول عمر آن حضرت ، پس از ظهورش ، خبر مىدهد ، لكن چنان كه پيداست ، مدت عمر آن حضرت را مختلف بيان كردهاند كه شايد بتوان به اين صورت ، بين روايات ، جمع و توافق ايجاد نمود :
مقصود از زمان در بعضى از روايات ، همان چيزى است كه در روايت دوم و نيز روايت چهارم از فصل نوزدهم همين باب آمده است كه مىگويند : « خداوند به فلك فرمان مىدهد كه گردش زمانش را كند كند تا اينكه يك روز ، معادل ده روز ، يك ماه معادل ده ماه و يك سال برابر ده سال مىشود . » ، و « يك سال در زمان او برابر ده سال است . » و در بعضى روايات ديگر مقصود ، همان وقت و زمان عادى و رايج در بين ماست .
شايد بعضى از روايات در صدد بيان طول دوران زندگى ايشان تا زمان فوت باشد و بعضى ديگر در صدد بيان دوران حكومت آن حضرت و حكومت امامان معصوم عليهم السّلام بعد از رجعت باشد ، زيرا كه دورهء رجعت هم جزء حكومت و ادامهء آن حساب مىشود . و نيز ممكن است رواياتى كه طول دوران زندگى يا حكومت ايشان را ذكر كرده است ، به دورهء رجعت ايشان بعد از مرگ ، مربوط باشد . - البته علم واقعى نزد خداست - .
در فصل ششم از باب چهارم نيز رواياتى ذكر خواهد شد كه به مدت عمر پيامبر و امامان معصوم عليهم السّلام ، بعد از رجعت ، اشاره مىنمايد .
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، ج 53 ، ص 103 ، از روايت 130 .