خواهد گذشت كه از قرآن جز شكلى و از اسلام جز نامى باقى نخواهد ماند ، مسلمان نام دارند ولى از هركسى ، از اسلام دورترند ، ظاهر مساجدشان آباد است ولى از نظر هدايت به معارف دينى ، خراب و ويران است . . . » « 1 »
3 . در حديث حمران از امام صادق عليه السّلام آمده است : « هرگاه حق را مقهور و اهلش را كمياب يافتى و ديدى كه ستم فراگير و قرآن كهنه شده و چيزهايى كه در آن نيست به آن بسته شده و طبق هوى و هوس توجيه مىشود و هرگاه ديدى كه دين مثل ظرف آب وارونه گشته و نشانههاى حق مندرس شده است ، مواظب باش و از خداوند رستگارى را طلب كن و بدان كه مردم دچار خشم خداوند شدهاند و به خاطر اجراى امر مهمى دربارهء آنها ، به ايشان مهلت داده است ، پس بازهم مواظب باش و تلاش كن بهگونهاى باشى كه خداوند فكر و عمل تو را بر خلاف آنان بيايد ، و در اينصورت اگر عذابى بر آنان نازل شد و تو را هم فراگرفت ، زودتر به رحمت خدا و اصل شدهاى و اگر عذاب به تأخير افتاد ، آنها تحت آزمايش قرار گرفتهاند و تو - با عمل بر خلاف روش آنان - از بىحيايى و نافرمانى در برابر پروردگار ، نجات يافتهاى و بدانكه خداوند ، اجر نيكوكاران را ضايع نمىفرمايد و رحمت خداوند پيوسته با نيكوكاران است . » « 2 »
گفتار ما
براى فهم اينكه در دورهء غيبت ، بر كتاب و سنت چه مىگذرد ، همين روايات كافى است و روايتهاى دوم و سوم ، روايت اولى را كه فرمود اسلام در آغاز غريب بود و باز هم غريب به ميان مردم برخواهد گشت ، توضيح و تفسير مىنمايد و جملهء « فطوبى للغرباء » ، « خوش به حال غريبان » ، بيانگر شرافت و عظمت كسى است كه به اسلام عمل مىنمايد و در دورهء غربت و تنهايى اسلام ، حافظ مقررات و دستورات اسلام است .
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، ج 52 ، ص 190 ، روايت 21 .
( 2 ) . بحار الانوار ، ج 52 ، ص 254 - 260 ، روايت 147 .