پس :
1 - جنس لا به شرط است و ماده به شرط لا .
2 - فصل لا به شرط است و صورت به شرط لا .
نكته : همهء اينها نسبت به حمل سنجيده و مقايسه مىشوند .
* آيا اين تشبيه و تنظير به ضرر مرحوم آخوند نيست ؟
چرا به ضرر مرحوم آخوند است .
زيرا مراد حكمى از تشبيه فوق اينست كه جنس و فصل با ماده و صورت ذاتا و ماهية اتحاد دارند .
جنس همان ماده و فصل همان صورت است و بالعكس ، و فرق ميان اين دو بالاعتبار است ، يعنى به اعتبار لا به شرطى و به شرط لائى .
اين مطلب با كلام فصول هماهنگتر است تا كلام آخوند ( ره ) .
* * *
كفاية الأصول ( فارسى ) — صفحة 526
مساهمون: الآخوند الخراساني
ص٥٢٦