ابن عبد الجبار صيرفى گفته است كه : شنيدم : ابو الحسين بن المهتدى مىگفت : درست نيست كه قبر ابى حنيفه در اين جا كه رويش بنا كردهاند ، باشد و پيش از اين حاجيان وارد مىشدند و اطراف مقبره طواف مىكردند ، پس ابو حنيفه را زيارت مىنمودند ، ولى موضعى را تعيين نمىكردند » .
و ابن خلكان در تاريخش جلد 2 صفحهء 297 گفته است : قبر او مشهور و مورد زيارت مردم است و در سال 459 ه روى آن قبه و بارگاهى بنا گرديد .
و ابن جبير در « رحلة » اش صفحهء 180 مىگويد : و در « رصافة » مشهد مجللى است كه داراى قبهء سفيد عالى است ، در آن قبر امام ابى حنيفه رضى اللَّه عنه قرار دارد .
ابن بطوطة در « رحله » اش جلد 1 صفحهء 142 گفته است : روى قبر امام ابى حنيفه رضى اللَّه عنه قبهء بزرگى است و در زاويهء آن ، مكانى براى غذا خوردن واردين وجود دارد ، و امروز در بغداد مكانى كه در آن واردين بتوانند چنين پذيرائى شوند ، وجود ندارد .
آنگاه قبور عده اى از مشايخ بغداد را شمرده پس گفته است : مردم بغداد در هر جمعه اى به زيارت يكى از اين مشايخ مىروند .
و ذهبى در « الدول » جلد 1 صفحهء 79 گفته است : و روى قبرش در بغداد قبه و بارگاه عظيمى است .
و ابن حجر در « الخيرات الحسان » ( 1 ) در مناقب امام ابى حنيفه در فصل 25 چنين مىگويد : « هنگامى كه امام شافعى در بغداد بوده و به امام ابى حنيفه متوسل مىشده و كنار قبرش مىآمده ، زيارتش مىكرد ، و درود بر او مىفرستاد ، سپس وسيلهء او به خدا در برآورده شدن حاجاتش ، توسل مىجسته است .
او اضافه مىكند كه : اين مطلب ثابت است كه امام احمد ، چنان به امام شافعى متوسل مىشده كه پسرش عبد اللَّه تعجب كرده و به پدرش اعتراض نمود ، احمد به او
هامش
( 1 ) اين مطلب را ، سيد احمد زينى دحلان در ( خلاصة الكلام ) صفحهء 252 و در « الدرر السنية » از او نقل كرده است .