نموده است .
پس از اثبات وجوب فورى انتظار و احتمال وقوع ظهور در هر زمان يك مسأله باقى مىماند و آن مسأله علايم ظهور است كه در روايات بدان تصريح شده و آمده است كه پيش از وقوع ظهور آن علامتها واقع خواهد شد . بايد روشن شود كه آيا ميان اين علايم با مسأله وجوب فورى و احتمال هميشگى ظهور تعارضى هست يا خير ؟
پاسخ منفى است ، چنين تعارضى وجود ندارد زيرا از آنجا كه علايم حتمى ظهور جزء ظهور بوده ، زمان واقع شدن آنها بسيار به زمان ظهور نزديك مىباشد ، انتظار همان علايم در واقع انتظار ظهور به حساب مىآيد . اما در بارهء حصول شرايط ظهور و فراهم آمدن اوضاع و شرايط مناسب براى آن نيز اين احتمال وجود دارد كه خداوند متعال در هر زمانى آن شرايط را تكميل فرمايد .
شهيد سيد محمد صدر رحمه الله مىنويسد : « علامتهاى حتمى ظهور ممكن است در هر زمانى پيدا شود و احتمال مىرود كه به فاصلهء اندكى از پيدا شدن علايم ظهور حضرت مهدى عليه السلام نيز محقق گردد . احتمال تحقق و تكميل شرايط ظهور نيز در هر زمانى وجود دارد . و گفتيم كه وجود همين احتمال در انديشهء هر فرد براى ايجاد فضاى روحى مناسب براى انتظار فورى كافىاست » « 1 » .
همين فضاى روحى مناسب است كه انگيزهء لازم را براى حركت سريع مؤمنان در راه فراهم نمودن شرايط لازم براى يارى امام زمانشان در آنان ايجاد
هامش
( 1 ) . تاريخ الغيبة الكبرى / 362 - 363 .