را اجازه نكند كه با ملاحظه هر يك از اين صورتها با صور ديگر صورتهاى زيادى
بدست مىآيد وهر كدام حكم عليحده دارد .
س 328 - كاسبى است كه سألها به كسب مشغول بوده ولى تاكنون أداء
خمس نكرده وفوائدى برده وضررهائى هم كرده ودر حال حاضر داراى أجناس
وأثاث وابزار ومبلغى پول نقد است ومقدارى هم مقروض است تكليف اين شخص
چيست ؟ .
ج - موجودى را حساب كند آنچه قرض براي أجناس موجودى باشد يا آن
أجناس نسيه باشد كسر شود وتتمه ، هر چه از أرباح باشد خمس آن را بدهد مگر
خانه وأثاث آن كه خمس ندارد الا آن كه بداند كه خمس به پولى كه به إزاء آنها
داده تعلق گرفته بوده كه خمس آن را نيز بايد بدهد وزائد بر آن چيزى بر أو نيست
مگر آن كه معلوم باشد كه سابقا از خمس ، تلف كرده كه آن را ضامن است .
س 329 - شخصي سرمايهاى به كسى مىدهد كه بعنوان مضاربه ، معامله
كند وخودش به مسافرت مىرود ومسافرت أو به مدت چند سال ، طول مىكشد
وشخص عامل كه قبلا سال براي خودش معين نموده از منفعت ودر آمد ، از براي
خودش اثاثيه منزل كه مورد احتياجش مىباشد خريدارى مىكند پس از مدت چند
سال شخصي كه سرمايه داده از سفر بر مىگردد وبا عامل ، حساب مىكند حال آيا پس
از تصفيه حساب ، خمس به اثاثيه خريده شده عامل ، تعلق مىگيرد يا نه ؟ .
ج - اين مسأله ، فروض متعددة دارد ورفع اشكال ، در تمام فروض ، به اين
مىشود كه صاحب سرمايه هم خمس سرمايه وعوائد آن را بدهد .
س 330 - شخصي چند درخت گز دارد در وهله أول كه سال براي
خودش تعيين مىكند گزها را هم جزء دارائى ، حساب نموده خمس آن را مىدهد
آيا - با اين كه گزها در هفت سال يك مرتبه قابل استفاده مىباشد - اين شخص
بايد هر سال گزها را هم حساب كند يا اين كه هر وقت موقع استفاده گزها باشد
حساب نمايد واگر از در آمد آنها در وسط سال ، استفاده نمود جزء مؤنه سال ،
محسوب مىشود يا اين كه بايد خمس آن را بدهد ؟ .
ج - هر وقت ، موقع استفاده شد حساب كند كافى است اگر صرف در