س 238 - اگر كسى از مال مخمس ، صرف نموده آيا جائز است مقابل
آن را از أرباح جديد ، استثناء كند يا جائز نيست ؟ .
ج - اگر از سرمايه ، صرف نموده مىتواند در آخر سال ، كسرى سرمايه را از
أرباح جبران كند واگر از سرمايه نبوده نمىتواند آن را استثناء نمايد .
س 238 - اگر از پول تجارت كه معمولا سرمايه مخمس وربح ، با هم
مخلوط است براي امرار معاش ، آذوقه ووسائلى را تهيه كند ودر آخر سال ، مقدارى
باقي بماند وآن بقيه را از نظر محاسبه سال ، با سرمايهاش يك موجودى به حساب
آورد وخمس را بپردازد وسال دوم هم همين محاسبه را به عمل بياورد در نتيجة آذوقه
مخمس مصرف شده حكم مال التجارة موجود در بازار را پيدا مىكند - كه ربح
جديد ، كسرى آن را جبران مىكند - يا نه وآيا اين محاسبه صحيح است ؟ .
ج - اين نحو محاسبه ، صحيح نيست وفقط اگر از سرمايه ، صرف كرده
باشد با أرباح سال ، كسرى آن ، جبران مىشود .
س 239 - شخصي خمس يك خروار گندم را در سر سال ، داده ، مىخواهد
سال آينده با گندم جديد خود ، معاوضه كند آيا باز آن گندم تازه ، خمس دارد يا
نه ؟ .
ج - اگر با ديگرى معاوضه نمايد ، به عوض آن نيز خمس ، تعلق نمىگيرد
ولى اگر از مال خود بخواهد عوض آن را نگهدارد وآن گندم مخمس را مصرف كند
بعد از گذشتن سال بر آن بايد خمس آن را بدهد .
س 240 - آذوقه كه از سرمايه وربح ، طبق معمول تهيه شده ودر آخر
سال ، مقدارى از آن باقيمانده است ولى چون كاسب ، خرجش از مداخلش بيشتر
بوده در نتيجة ، حتى اگر آذوقه باقيمانده را هم اضافه كند باز كسر سرمايه دارد آيا
واجب است خمس آذوقه را بپردازد يا نه ؟ .
ج - در فرض مذكور كه آذوقه نيز از سرمايه يا عوائد ، خريدارى شده وفعلا
آن شخص كسرى سرمايه دارد خمس ندارد .
چيزى كه خمس آن داده شده ديگر خمس ندارد
س 241 - يك نفر نزد شخصي پولى را به امانت گذاشت پس از مدتي