اگر به نحوى است كه سلب اختيار از صاحبان پول شده خمس ندارد . وهمينطور
است حكم منافع .
س 148 - عدهاى صندوق تعاونى تشكيل دادهايم كه هر كس در هر ماه ،
پنجاه تومان به صندوق بدهد وبعد از مدت معين اگر احتياج پيدا كرد از صندوق
بعنوان قرض الحسنة سه برابر موجودى خود قرض كند وبه أقساط ماهانه ، به صندوق
بپردازد آيا به اين پولى كه جمع مىشود وسال از رويش مىگذرد خمس تعلق مىگيرد
يا نه ؟ ودر صورتي كه علم پيدا كنيم كه صاحبان پول ، خمس آن را پول را ندادهاند
ويا شك داشته باشيم كه آيا خمس آن را دادهاند يا نه چه صورت دارد ؟ .
ج - هر كسى نسبت به پول خودش اگر طورى است كه هر وقت بخواهد بتواند
پس بگيرد چنانچه سال بر آن بگذرد بايد خمس آن را بدهد ونسبت به پول ديگران
در صورتي كه بدانند عين پولى كه به صندوق دادهاند متعلق خمس شده ونپرداختهاند
تصرف در آن جايز نيست واگر شك در اين جهت داشته باشند تصرف در آن ،
جايز است .
س 149 - در مسأله 1802 توضيح المسائل فرمودهايد ( كسى كه با ديگرى
شريك است اگر خمس منافع خود را بدهد وشريك أو خمس ندهد ودر سال
بعد ، از مالي كه خمسش را نداده مبلغى براي سرمايه شركت بگذارد هيچ كدام
نمىتوانند در آن ، تصرف كنند ) اين حكم ، در شركت تعاونى يا صندوق ذخيرة
جارى است يا نه ؟ چون در اين دو قسم ، عدهاى به تدريج ، پول مىگذارند وبا نظر
هيئت نظار ، وأم بدون سود داده مىشود وهمينطور پس مىدهند وباز اخذ وأم
مىكنند وهم چنين در بأنك پس انداز ملى ، خلاصه آيا اين افراد بايد خمس بدهند
يا نه ؟ .
ج - در صندوق پس انداز كه بعنوان قرض داده مىشود اين حكم ، جارى
نيست واما در هر موردى كه عنوان شركت باشد اين حكم ، جارى مىباشد .
چيزى كه بعنوان زكات يا صدقه يا خمس يا مظالم اخذ شده ، خمس يا
زكات دارد يا خير
س 150 - وجهي بعنوان زكات يا هديه وصدقه مستحبى به شخصي داده