خود به چه نحوى سال قرار بدهد ؟ .
ج - اما مطالباتى كه وعده دارد ربح آن ، جزء فائده سالى است كه معين
شده ومطالباتى كه وعده ندارد اگر به نحوى است كه هر وقت ، مطالبه كند مىدهند بايد
در آخر سال ، جزء فائده ، محسوب شود وآنچه را كه مسامحه در أداء آن دارند
هر وقت گرفت ، خمس ربح آن را بدهد .
س 76 - كسى طلبي از ديگرى دارد كه مديون ، با گذشت چند سال آن
را ادا نكرده وبنا هم ندارد كه ادا نمايد آيا دائن كه دسترسى به مال أو دارد مىتواند
به اندازه حق خودش از مال أو بردارد يا نه ؟ وبعد از اخذ مال ، آيا بر دائن ، أداء
خمس آن واجب است يا نه ؟ .
ج - اگر نتواند به هيچ طريق ، وصول نمايد جايز است كه تقاص كند وبنابر
احتياط لازم ، با اجازه مجتهد جامع الشرايط ، تقاص نمايد ودر فرض سؤال ، چون
زائد بر مؤنه سال است بعد از وصول ، خمس آن را بايد بدهد .
س 77 - أجناس چندى بعنوان نسيه ، چند ماهه به أقساط ، فروخته شده
وتا آخر سال خمس ، همه أقساط آن پرداخت نشده آيا منافع آن معامله ، جزء سال
قبل است كه معامله در آن واقع شده - ولو همه أقساط ، وصول نشده باشد - يا آن كه
آن مقدارى كه وصول شده جزء سال قبل ومقدارى كه وصول نشده جزء منافع سال
جديد است ؟ .
ج - منافع أقساط بعدى از منافع همان سال بعد ، محسوب است .
س 78 - شخصي كه بوسيلة روضه خوانى ، امرار معاش مىكند وحساب
سال دارد مبلغى از پول روضه خوانى از اشخاص ، طلبكار است وچند روز بعد از
رسيدن سال خمس ، طلب أو را پرداخت كردند آيا اين پول از در آمد سال قبل است
كه بايد خمسش را بدهد ويا از منافع سال بعد است كه فعلا خمس ندارد ؟ .
ج - بعيد نيست جزء عوائد سالى كه مىپردازند باشد ، مگر آن كه خودش
مسامحه در گرفتن ، كرده باشد .
حكم خمس درباره كسى كه چند رشته كسب دارد
س 79 - كسى كه سال خمس دارد ودر بين سال از معادن وهمچنين