حضرت مهدى عليه السّلام بسيار مهم بوده است ، چنانكه مسئوليت آن حضرت در رابطه با شيعيانش كه به زودى با اين بحران و مصيبت جديد روبرو مىشدند نيز وظيفهء مهمى بود ؛ بحرانى كه آنان در زمان ائمّهء سابق هرگز با آن روبرو نشده ، همواره امامان و پيشوايانشان با آنان زيسته و در طول دو قرن و نيم همواره امام را در برابر خود ديده و تعليم و تربيت را به صورت مستقيم از آنان گرفته بودند .
احساس اينكه امام و پيشواى زندهاى وجود دارد كه آنها مىتوانند با او ارتباط برقرار كنند ، به رغم سختى شرايط سياسى و اجتماعى خود آثارى مثبت در ميان شيعيان داشت . زيرا اين احساس كه امامى وجود دارد و امت نمىتوانند با او ارتباط برقرار كنند و نمىدانند چه موقع ظاهر مىشود و مشكلات و ناراحتىهاى آنان را از بين برده ، به سؤالهاى آنان پاسخ مىدهد با خود آثارى منفى به همراه داشت مگر اينكه در نظر شيعيان غيبت مانند حضور گردد و سازوكارى كه بايد جايگزين سيستم رهبرى امامان حاضر شود ، بتواند پاسخگوى نيازهاى آنان باشد .
اين هدف مهم چيزى بود كه همهء اهل بيت عليهم السّلام در راه به ثمر رسيدن آن كوشش كردهاند ، اما نقش حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام در اين زمينه بسيار خطير و به شدت مشكل بود . چراكه در عصر حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام كنترل ، مراقبت ، تفتيش و محاصرهء آن حضرت به حدّ كمال رسيده بود ، تا آنجا كه حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام عمدا خود را از بسيارى از شيعيان خود دور نگاه داشته و با آنان روبرو نمىگرديد . شاهد اين مطلب اين است كه بيشتر رواياتى كه از آن حضرت نقل شده به وسيلهء نامه انجام شده است و به صورت حضورى نبوده . عليرغم اينكه حضرت امام عسكرى عليه السّلام در طول شش سال
أعلام الهداية ( پيشوايان هدايت ) ( فارسى ) — صفحة 206
مساهمون: منذر حكيم
ص٢٠٦