متوكّل و خلفاى پس از او تا معتمد عبّاسى از آن تبعيت نمودند .
سياست احترام گذاشتن به امام در ظاهر امر اما مراقبت شديد از او و زير نظر داشتن همهء فعاليتهايش ، محبوس كردن وى در مركز خلافت ، ممنوعيت سفر و دستگير كردن هركس كه با او ارتباط دارد و از اتباع او مىباشد داراى دلالت عميقى بوده است كه مأمون ، متوكّل و خلفاى ديگر هركدام به نوبهء خود گوشهاى از آن را بيان كردهاند . متوكّل گفته است : واى بر شما ، امر ابن الرّضا مرا بيچاره كرده است ، و اين زمانى بود كه همهء اقدامات وى براى ساقط كردن حضرت امام هادى عليه السّلام با شكست مواجه شده بود .
تلاشهاى مأمون نيز بىفايده بود . چراكه نمىتوانست شخصيت درخشان امام رضا عليه السّلام را كمرنگ نمايد و همهء اقداماتش وى را از اهداف شومش دور تر مىنمود ، چنانكه همهء تلاشهاى معتصم و متوكّل نيز بيهوده بود ، دليل اين مطلب هم اين است كه معتصم امام جواد عليه السّلام را در عنفوان جوانى كه سن شريفش از بيست و پنج سال تجاوز نمىكرد به شهادت رساند .
همچنين است ترور امام هادى عليه السّلام به دست معتزّ عبّاسى ، چرا كه متوكّل علىرغم اقدامات متعدّد براى ترور حضرت امام هادى عليه السّلام در ترور آن حضرت موفّق نبوده است . و هنگامى كه زمان امامت فرزندش امام حسن عسكرى عليه السّلام رسيده و آن حضرت در بيست و دوّمين سال زندگى مبارك خود امامت را به دست گرفت نيز در سياست عبّاسيان هيچ تغييرى حاصل نشده بود ، چنانكه در شرايط محيطى آن حضرت نيز هيچ چيزى تغيير نكرده بود .
مىدانيم كه از زمان شهادت حضرت امام حسين عليه السّلام در زمان هيچ يك از اين خلفا اقدام مستقيمى از سوى اهل بيت عليهم السّلام براى قيام بر عليه خلفا انجام نشده بود .
أعلام الهداية ( پيشوايان هدايت ) ( فارسى ) — صفحة 180
مساهمون: منذر حكيم
ص١٨٠