من با ابو جعفر محمّد بن على الرّضا از كودكى همدم و همنشين بودم و هيچكس را از وى باوقارتر ، پاكتر و جليلتر نديدم . . . وى همواره ملازم برادرش ابو محمّد حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام بوده و از وى جدا نمىگرديد « 1 » .
هنگامى كه حضرت امام هادى عليه السّلام مدينه را به قصد سامرا ترك نمود فرزند خود سيّد محمّد را در سن طفوليت در مدينه گذاشت و بعد از چند سال وى به پدر خود در سامرا ملحق گرديد و مدّتى نيز در نزد وى باقى ماند . سپس خواست كه به مدينه برگردد ، اما چون در طول راه به شهر بلد رسيد در آنجا مريض شده و در سال 252 ه ق دار فانى را وداع گفت . در آن هنگام سن او از بيست سال گذشته بود « 2 » .
ما علّت بيمارى شديد او را نمىدانيم ؛ آيا او از جانب دشمنان و حسودان عبّاسى خود مسموم شده بود ، عبّاسيانى كه چون ديگران گمان مىكردند كه پس از حضرت امام هادى عليه السّلام وى امام خواهد شد و احترام بيش از حدّ اقشار مختلف مردم نسبت به او بر آنان گران مىآمد ، يا اينكه فوت او در اثر بيمارى ناگهانى و طبيعى بوده است ؟
قلب حضرت امام حسن عسكرى عليه السّلام در فقدان برادرى كه در نزد آن حضرت عزيزترين برادر بود شكست و موجهايى از مصيبت و عزا و حسرت در دل آن حضرت برخاست . آن حضرت در حالىكه غرق در گريه و ناراحتى بود از منزل خارج شده و دلها از ديدن چهرهء حزنآلودش چنان شكسته شد كه زبانها از سخن باز ايستاد و مردم همه به حالت صيحه و نوحه درآمده و حزن و اندوه قلب آنها را سوراخ كرد « 3 » .
هامش
( 1 ) . حياة الامام الحسن العسكرى / 24 - 25 به نقل از المجدى فى النّسب نسخهء خطى .
( 2 ) . الامام الهادى من المهد الى اللّحد / 137 .
( 3 ) . حياة الامام الحسن العسكرى دراسة و تحليل / 25 ، ر . ك كافى كتاب الحجّه ، باب النّص على ابى محمّد عليه السّلام ، حديث شمارهء 8 .