و آنجاست كه ناباوران زيان كردهاند » . اينجا بود كه متوكّل دستور داد مرد نصرانى را آنقدر تازيانه زدند تا مرد « 1 » . 2 . آوردهاند كه وقتى متوكّل نذر كرد تا مال بسيارى را صدقه بدهد . آنگاه فقها در اينكه مراد از مال بسيار چهاندازه است و با صدقه دادن چه مقدار از مال معناى كثير بر آن صدق مىكند اختلاف كردند . يكى از نديمان متوكّل او را اينگونه به سؤال كردن از امام هادى عليه السّلام متوجّه كرد كه : آيا به سمت اين سياه نمىفرستى تا از او در رابطه با اين مسأله سؤال كنى ؟ متوكّل به او گفت : واى بر تو ، منظور تو چهكسى است ؟ نديم به او گفت : مرادم ابن الرّضا مىباشد . متوكّل به او گفت : آيا او از اين قبيل مسائل هم بلد است ؟ نديم پاسخ داد : اگر تو را از اين مخمصه درآورد فلان مبلغ به من بده و اگر اين كار را نتوانست انجام بدهد مرا صد تازيانه بزن . متوكّل كسى را به نزد آن حضرت فرستاد و از آن حضرت جواب اين مسأله را پرسيد . امام هادى عليه السّلام پاسخ دادند : اگر لفظ كثير بدون تعداد ذكر شود با عدد هشتاد برابر است . و هنگامى كه از آن حضرت دليل اين مطلب را پرسيدند به اين آيهء قرآن استناد فرمود كه : لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ فِي مَواطِنَ كَثِيرَةٍ ؛ قطعا خداوند شما را در مواضع بسيارى يارى كرده است ، و ما آن موارد را شماره كرديم و ديديم كه هشتاد مورد است « 2 » . اينگونه برخورد متوكّل دربارهء امام هادى عليه السّلام و اينگونه خود را به نادانى
أعلام الهداية ( پيشوايان هدايت ) ( فارسى )ج ١٢ — صفحة 143
مساهمون: منذر حكيم
ص١٤٣
هامش
( 1 ) . كافى 7 / 238 .
( 2 ) . كافى 7 / 463 .