گوناگون هستند كه او ( خدا ) خواسته و اراده فرموده ، اما نمىگوييد كه اشياء پديدآمده [ و در شكل و ماهيت ] گوناگون هستند ، چون خداوند شنوا و بيناست ، همين دليل بر آن است كه « اراده » ، وصفى همانند : شنوا ، بينا و توانا نيست .
سليمان گفت : او ( خدا ) از ازل و هميشه « مريد » ( ارادهكننده ) بوده است .
امام عليه السّلام پرسيد : اى سليمان ، آيا ارادهء او غير از اوست ؟
سليمان گفت : آرى .
امام عليه السّلام فرمود : چيزى را با او اثبات كردهاى كه ازلى و قديم نيست .
سليمان گفت : چه چيزى را اثبات كردم ؟
امام عليه السّلام پرسيد : آيا ارادهء خداوند « حادث » است ؟
سليمان گفت : نه ، حادث نيست .
مأمون بر او بانگ زد و گفت : اى سليمان ، با همچون او با سرسختى مجادله و مغالطه كرده ، فخرفروشى مىكنى ؟ آيا اهل نظر را كه گرداگرد تو حضور دارند نمىبينى ؟ با او به انصاف رفتار كن . سپس به امام رضا عليه السّلام گفت : اى ابو الحسن ، با او كه متكلم خراسان است گفتوگو كن و او پرسش خود را تكرار كرد .
امام عليه السّلام فرمود : اى سليمان ، اراده ، حادث است . هرچيزى كه ازلى نباشد [ لزوما ] حادث است و هرچيزى كه حادث نباشد ازلى است .
سليمان گفت : ارادهء او از اوست ، همچنانكه شنوايى ، بينايى و علم او از اوست .
امام عليه السّلام فرمود : بنابراين ، ارادهء او ذات اوست ؟
سليمان گفت : نه [ چنين نيست ] .
أعلام الهداية ( پيشوايان هدايت ) ( فارسى ) — صفحة 327
مساهمون: منذر حكيم
ص٣٢٧