امام محمّد باقر عليه السّلام فطرتا دوستدار خير ، نيكوكارى ، عطا و دهش به مردم و شاد كردن دل آنان بود .
الف - بزرگداشت نيازمندان
از اخلاق والاى آن حضرت اين بوده است كه آن حضرت فقرا و نيازمندان را بسيار احترام مىنموده ، شأن آنها را بالا مىبرده تا ذلّت احتياج بر آنها غلبه نكند و اثرى از آن در آنها ديده نگردد ، تاريخنويسان اينگونه نگاشتهاند كه به خانواده و اهل بيت خود سفارش كرده بود ، اگر سائل و نيازمندى به نزد آنها آمد ، هنگامى كه به او چيزى مىدهند نگويند : اى سائل اين را بگير ، بلكه به او بگويند : اى بندهء خدا بگير كه مباركت باشد « 1 » . آن حضرت همچنين فرمودهاند : آنها را با بهترين نامهايشان صدا بزنيد « 2 » .
ب - آزاد كردن بندگان
امام باقر عليه السّلام بسيار به آزاد كردن بندگان و رهايى دادنشان از زنجير بندگى علاقهء وافرى داشت . آن حضرت يك خانوادهء برده را كه تعدادشان به يازده نفر مىرسيد يك جا آزاد فرمود « 3 » . همچنين آوردهاند كه آن حضرت شصت بنده داشت كه در هنگام وفات يك سوّم از آنها را آزاد فرمود « 4 » .
ج - نيكى به اصحاب و ياران
امام باقر عليه السّلام هيچچيز را در دنيا بيشتر از نيكوكارى نسبت به برادران
هامش
( 1 ) . عيون الاخبار 3 / 208 .
( 2 ) . البيان و التبيين / 158 .
( 3 ) . به نقل از شرح شافيهء ابى فراس 2 / 176 .
( 4 ) . همان منبع .