راستگويى ، وفاى به عهد ، اداى امانت ، تواضع و احترام گذاشتن به ديگران ، اهميّت دادن به امور مسلمانان و بر طرف كردن حاجت محتاجان بودند . آن حضرت ناهنجارىهاى جامعه را به صورتى عملى و در خلال رفتار نمونهء خود نسبت به اقشار مختلف جامعه - چه آنان كه از دوستداران آن حضرت بوده يا آنان كه از مخالفان آن حضرت بودند - درمان مىكردند .
2 . دعوت به مكارم اخلاق
امام باقر عليه السّلام دعوت خود را در جنبهء اصلاح مكارم اخلاقى مردم گسترش و افزايش دادند تا بتوانند مكارم اخلاق را علامت مشخّصهء رفتار مسلمانان در جامعه قرار دهند ، آن حضرت همواره به مسألهء افشاى سلام يعنى با صداى بلند به يكديگر سلام كردن كه يكى از مظاهر روح محبّت ، مودّت ، برادرى و صفا در روابط اجتماعى است تأكيد داشتند تا جايى كه فرمودند : همانا خداوند افشاى سلام را دوست مىدارد « 1 » .
آن حضرت همگان را به عفّت فرا خوانده و آن را برترين عبادتها دانستهاند ، آن حضرت فرمودهاند : برترين عبادتها عفّت شكم و فرج است « 2 » .
آن حضرت همگان را بهپاك نگهداشتن زبان و مقيّد كردن آن به قيدهاى شريعت اسلامى مىخواندند تا اينكه روابط بين مردم از بين نرفته و دوام يابد .
امام باقر عليه السّلام در اين رابطه فرمودهاند :
با مردم با بيانى صحبت كنيد كه دوست مىداريد مردم با همان بيان با شما صحبت كنند ، چراكه خداوند متعال كسانى را كه بسيار اهل سبّ و لعن و طعنه زدن بر
هامش
( 1 ) . تحف العقول / 220 .
( 2 ) . تحف العقول / 217 .