اى آن كسى كه قبل از هرچيز بودهاى ، سپس همهچيز را آفريدى ، سپس همهچيز نابود مىشود و تو مىمانى . اى آن كسى كه نه در آسمانهاى بالا و نه در زمينهاى پايين ، نه بالاتر از آسمانها و نه بين زمين و آسمان و نه در زيرزمين خدايى غير از تو نيست كه كسى بخواهد او را عبادت كند » « 1 » .
آن حضرت در جواب كسانى كه از جواز اين اعتقاد كه خداوند متعال موجود است مىپرسيدند ، اينگونه پاسخ دادند كه : آرى ، امّا خداوند متعال را از دو مطلب مبرّا كن . يكى ابطال و ديگرى تشبيه « 2 » .
امام باقر عليه السّلام همچنين فرمودهاند :
همانا خداوند من تبارك و تعالى از ازل بوده و همواره حيات داشته و حيات او مقيّد به چگونگى [ يا مقولهء كيف ] نبوده و نيست ( چراكه كيفيات خود حادث و مخلوق هستند و خداوند كه موجود بسيط است تركيبى ندارد تا چگونگى داشته باشد ) ، پروردگار من در حالتى بوده كه بودنش از مقولهء « كون كيف » يا بودن مقيد به چگونگى نبوده است ، او مكانى ندارد و در مقولهء « اين » نيز در نمىگنجد ، در چيزى نيست [ چراكه حلول باطل است ] و بر چيزى قرار ندارد [ چراكه محتاج چيزى نيست ] و براى بودن خود مكانى پديد نياورده است » « 3 » .
امام باقر عليه السّلام همچنين بر عبوديّت خالص براى خدا و بازداشتن مردم از فعاليّتهايى كه در آن شرك به خداوند متعال وجود داشت تأكيد فراوانى داشتند .
هامش
( 1 ) . بحار الانوار 3 / 285 .
( 2 ) . بحار الانوار 3 / 265 ، مراد از ابطال اين است كه خداوند را بدون هيچ صفتى فرض كنيم و مراد از تشبيه اين است كه براى او صفاتى مشابه صفات مخلوقات فرض كنيم .
( 3 ) . بحار الانوار 3 / 326 ، اين روايت به صورت كامل در فصل آخر كتاب در بخش ميراث كلامى امام باقر عليه السّلام آمده است .