تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مفردات نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 789

مساهمون:

ص٧٨٩
داد و آن كه كينهء مرا در دل گرفت و دشمنى كرد . و دربارهء اهل بيت عليهم السلام فرموده : « نحن النمرقة الوسطى بها يلحق التالى و اليها يرجع الغالى » حكمت 109 ما و ساده و تكيه گاه حدّ وسط هستيم كه عقب مانده به آن مىرسد ، و متجاوز به آن برمىگردد ، رجوع شود به « نمرق » يعنى اهل بيت عليهم السلام معيار اسلامند . « اغلى ثمن » خ 17 قيمت بالاتر « غلوا » ( بر وزن علماء ) : نشاط و تجاوز از حدّ ، در خلقت زمين فرموده است : « و سكنت الارض مدّحوة فى لجّة تيّاره و ردّت من . . . شموخ انفه و سموّ غلوائه » خ 91 132 ، زمين آرام گرفت . بر روى دريائى موّاج و برگردانيد بالا گرفتن بينىاش و بالا رفتن تجاوز با نشاطش را .
غليان جوشيدن و آن فقط يك بار در « نهج » است دربارهء عايشه فرموده : « و ضغن غلا فى صدرها كمرجل القين » خ 156 218 كه در « عيش - عائشه » گذشت .
غمد ( بر وزن عقل ) داخل كردن شمشير در نيام و پوشاندن چيزى و اصلاح كارى . سه مورد از آن در « نهج » يافته است ، دربارهء خدا نسبت به بنده فرموده است : « يدعوك الى عفوه و يتعمّدك بفضله » خ 223 344 تغّمد به معنى ستر عيوب است دربارهء مجاهدان حق فرموده : « و سلبوا السيوف اغمادها و اخذوا به اطراف الارض زحفا رحفا » خ 121 177 ، شمشيرها را از نيام درآوردند ، و در اطراف زمين به جنگ رفتند
غمر پوشاندن و در زير گرفتن : « غمره الماء غمرا : علاه و غطَّاه » و به غفلت و جهالتى گفته مىشود كه انسان احاطه كند غمرات موت شدائد آن است كه شخص را احاطه كند ، موارد زيادى از آن در « نهج » آمده است . درباره ضلالت اصحاب بعد از رسول خدا صلى الله عليه و آله فرموده : « حتى اذا قبض الله رسوله صلى الله عليه و آله رجع قوم على الاعقاب . . . معادن كلّ خطيئة و ابواب كلّ ضارب فى غمرة » خ 150 209 ، چون خدا رسولش را برد قومى از اصحاب به عقب برگشتند ، معدنهاى هر گناه و درهاى هر راه رونده در ضلالت شدند . دربارهء مرگ فرموده : « فيوشك ان تغشاكم . . . حنادس غمراته و غواشى سكراته » خ