تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مفردات نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 739

مساهمون:

ص٧٣٩
عقائل جمع عقيله و آن به معنى گرامى و عزيز و محترم است ، در لغت آمده : « العقيلة من كلّ شىء : اكرمه » دربارهء رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله فرموده : « و اشهد ان محمّدا عبده و رسوله المجتبى من خلائقه و المعتامّ لشرح حقائه و المختصّ بعقائل كراماته » خ 178 257 ، شهادت مىدهم كه محمد صلى اللَّه عليه و آله بنده و رسول برگزيدهء او از خلائق و اختيار شده براى بيان حقائق و اختصاص يافته به گرامىترين كرامات اوست .
عقم درباره خلقت آسمانها و زمين فرموده : « ثمّ انشأ سبحانه ريحا اعتقم مهبّها و ادام مربّها . . . فامرها بتصفيق الماء الزخّار » خ 1 40 ، « اعتقام » را تردّد معنى كرده‌اند و نيز به معنى كندن چاهى كه چون به آب نزديك شود آن را كوچك مىكنند . ولى شرّاح « نهج البلاغه » آن را به معنى عقيم و نازا كردن گفته اند يعنى خداوند سبحان سپس بادى آفريد كه وزيدن آن را نازا كرد و ملازمت آن را دائمى فرمود . و آن باد را به برگرداندن آب متراكم امر كرد ( پياده شدن آن را خدا بهتر مىداند ) اين كلمه فقط يك بار در « نهج » آمده است
عقيان به كسر اوّل طلاى خالص . به قولى طلائيكه مىرويد نه اينكه از ذوب سنگ به دست آيد ( اقرب الموارد ) و آن سه بار در نهج آمده است در وصف طاووس فرموده : « تخال قصبه مدارى من فضّة و ما انبت عليها من عجيب داراته و شموسه خالص العقيان » خ 165 237 يعنى گمان ميكنى كه نىهاى دم او شانه هائى از نقره و آنچه در آن نىها روئيده از حلقه‌هاى عجيب و زرد رنگ طلاى خالص است ( رجوع شود به دور و دار ) « معادن العقيان » خ 192 ، « اللجين و العقيان » خ 91 . ديده شود
عكر اعتكار : شدّت يافتن « اعتكر الليل : اشتدّ سواده » و آن فقط يك بار در « نهج » ديده مىشود ، در دعاى استسقاء فرموده : « اللَّهم خرجنأ اليك حين اعتكرت علينا حدابير السنين و اخلقتنا مخايل الجود » خ 115 171 « اعتكر » چون با « على » باشد به معنى ازدحام كرد و برگشت است معنى اين كلمات در « حدبار » گذشت
عكس برگرداندن و برگرداندن آخر شىء به اوّلش « عكس الكلام و نحوه