تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مفردات نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 699

مساهمون:

ص٦٩٩
امير المؤمنين عليه السلام و بعد از وى ملازم حسنين عليهما السلام بوده است و اين روايات بسيار است و مجلسى رحمه الله آنها را در محلهاى مختلف بحار نقل كرده و هر كه بخواهد به سفينة البحار مادّهء « عبس » رجوع كند ، گر چه اسناد اين روايت نيز ضعيف است ولى اطمينان هست كه بعضى از آنها از معصومين عليهم السلام صادر گرديده است ( تمام شد ) . نامهء 41 نهج البلاغه كه آن حضرت به بعضى از عموزادگان خود نوشته كه بيت المال را دزديده و به مكَّه برده بود ، گويند : آن نامه به ابن عباس نوشته شده كه اموال بصره را برداشته و با خود به مكَّه برد و شروع به خوشگذرانى كرد ، در آن نامه سه بار خطاب به او « ابن عمّك » فرموده است . ابن ابى الحديد گويد : اكثر قائلين گفته‌اند كه اين نامه به ابن عباس نوشته شده و منظور از « كاف خطاب » در « ابن عمّك » در چند مورد اوست و عدّهء كمى گفته‌اند : اين درست نيست و عبد الله بن عباس از آن حضرت جدا نشده و پيوسته امير بصره بود تا آنحضرت شهيد شد ، شيخ راوندى گويد : منظور عبيد الله بن عباس است ولى اين درست نيست ، عبيد الله عامل آن حضرت در يمن بود و جريانش روشن است . بعد گويد : اين نامه بر من مشكل شده است اگر گويم اين نامه جعلى است اين نمىشود چون همه آن را نقل كرده‌اند و اگر گويم راجع به ابن عباس است مىدانم كه ابن عباس از آن حضرت جدا نشده است و اگر گويم مراد ابن عباس نيست پس كدام كس مراد بوده است سخن امام نشان مىدهد كه نامه را به يكى از بنى اعمام خود نوشته است ، من در اينجا از متوقّفين هستم . نگارنده گويد : چون نامه راجع به ابن عباس بودنش صريح نيست نمىشود بر عليه او حكم كرد و الله العالم .
عبط عبطه به ضم اوّل : طراوت و تازگى « عبط » تازه اين لفظ تنها يك بار در « نهج » آمده است ، دربارهء فتنه‌ها فرموده : « ترد بمرّ القضاء و تحلب عبيط الدماء » خ 151 211 مىآيد با تلخى و مىدوشد ( مىريزد ) خونهاى تازه را
عبل ( مثل شرف ) و عباله : ضخامت : « عبل الرجل عبلا و عبالة : ضخم » از اين ماده فقط دو مورد در « نهج » يافته است درباره بعضى از پرندگان مانند شتر مرغ و غيره فرمود : « و منع بعضها بعبالة خلقه ان يسمو فى السماء خفوفا و جعله يدفّ دفيفا » خ 165 236 خداوند بعضى از پرندگان را به علت ضخامت و سنگينى مانع شده از اينكه به سرعت به آسمان بالا رود و او را طورى كرده كه در زمين بال مىزند و