فصل دهم فومن
موقعيت
فومن كه جنوب و مغرب رشت را فرا گرفته دشتى است كه در آن كوههائى از جنوب شرقى به سمت شمال كشيده شده است . حد آن به گسكر و مرداب و تولم مىرسد . از مشرق به شفت و پسيخان مىرود ، و از جنوب به پشتكوه طارم و كوههاى شفت و ماسوله و از مغرب به ماسال محدود مىگردد . طول آن از شمال به جنوب شش فرسنگ و عرض آن از مشرق به مغرب چهار فرسنگ است .
فومن
بنا بر نوشتهء مسالك الابصار در مسالك الابصار فى ممالك الامصار در مورد فومن چنين نوشتهاند :
« در ميان همه حكام قسمتهاى مختلف جيل يا گيل حاكم فومن بايد شافعى اصيل و مؤمن باشد زيرا سلاطين اين ولايت خود از اين سلسله هستند . تعداد سربازان زير فرمان حاكم فومن به هزار سوار مىرسد . حاكم فومن و حاكم لاهيجان در منطقهء كوچكى حكومت مىكنند .
قسمت اعظم درآمد آنها از تجارت تأمين مىشود و ابريشم فراوانى در اين دو