كلمهء هشتاد ونهم - إذا أملقتم فتاجروا الله بالصدقة .
چون درويش شويد بازرگانى كنيد با خداى بصدقه .
معنى اين كلمه بتازى : الصدقة سبب لزيادة المال وسعادة الحال ، ومن
تاجر الله بالصدقة نال الغنية وحاز البغية .
معنى اين كلمه بپارسى : صدقه سبب زيادت مال وسعادت حال است وهر كه
صدقه دهد توانگر شود واز حال بد بازرهد ، شعر :
هيچ چيزى مدان تو چون صدقه * هست ازومال وجاه بيشى
أو رساندبناز واستغنا * وا رهاند زرنج درويشى
كلمهء نودم - من لان عوده كثفت أغصانه ( 1 ) .
هر كه نرم باشد چوب أو كشن ( 2 ) شود شاخهاى أو .
معنى اين كلمه بتازى : من لان هان في أعين خدمه واغذياء نعمه
فلا يطيعون أمره ولا يعظمون قدره .
معنى اين كلمه بپارسى : هر كه نرم باشد وساست بوقت نكند ومراسم تأديب را مهمل
فرو گذارد حاشية ( 3 ) أو گردنكشى كنند وأو را حرمت ندرند وبمراد أو نروند ، شعر :
هر كه باكهتران كند نرمى * ماند اندر بليت ايشان
ننهندش براستى گردن * نبر ندش بواجبي فرمان
هامش
( 1 ) - درباب كلم قصار نهج البلاغة نقل ، ودر جلد 4 چاپ مصر شرح ابن أبي الحديد ( ص 337 )
شرح شده است ليكن پوشديه نماندكه شارح " كثفت " رااز " رجل كثيف " أي ثقيل
غليظ المعاشرة " گرفته واگرانه معنى " كثفت أغصانه " بمعنى " كثرت أعوانه " است چنانكه
ظاهر است وشار حان نهج البلاغة نيز تصريح كرده اندپس اين معنى رشيدبر خلاف معنى مشهور است .
( 2 ) - دربرهان قاطع گفته : " كشن بفتح أول وثاني وسكون نون بمعنى انبوه وبسيار
باشد وبفتح أول وسكون ثاني وفتح أول وكسر ثاني هم آمده است وبا كاف فارسي نيز هست " .
( 3 ) - درأقرب الموارد گفته : " = الحاشية أهل الرجل وخاصته " .