15 - ثاوفرسطس [ 285 - 370 پ م ]
15 ، 1 - شاگرد ارسطاطاليس بود و خليفهء او بود ، بعد از وفات ارسطو بر كرسى او مىنشست ، و افادهء علوم مىنمود . و درين باب اوديموس و اسخولوس ممد و معاون او بودند . و تصانيف بسيار دارد ، و شرحها بر كتب ارسطو نوشته است . و آنچه دلالت مىكند بر فضيلت او و قوت او در علوم سخن اوست كه گفته است : موجودات عالم الهى حركت نمىكنند « 1 » . اين سخن با قلت لفظ بسيار معنى است و بسيار فايده است .
15 ، 2 - و گفت : نفس قدرت دارد بر طيران ، و در آمدن بر همهء آنچه مىخواهد به بال حقيقى كه دارد ، و نظر مىكند و مىبيند هر چه را مىخواهد « 2 » .
15 ، 3 - و گفت : هرگاه نفس ثقلى كه از رهگذر فكر اين عالم دارد كه او را مانعست از توجه و حركت به سوى چيزهاى فاضل خوب « 3 » از خود دور كند ، مباشر حكمت مىشود به اندك مشقتى و آسانتر سعى ، و مىگردد همچو چراغى كه به خود روشن است ، و روشن مىسازد غير خود را ، آنچه « 4 » اگر جاهل ملازم او شود و خدمت او گزيند عالم مىشود ، و فقير هرگاه تابع و پيرو او گردد غنى مىگردد .
هامش
( 1 ) - د : نمىكند .
( 2 ) - اساس : هر چه مىخواهد .
( 3 ) - اساس : خواب .
( 4 ) - د : چنانچه .