آذوقه و آب ، امرى واقعى بود و همچنين اخبار شايع را كه بموجب آن ترس از نفوذ بلوچها در جنوب كشور ، ايرانيها را بر آن داشته بود كه فكر حمله به عربستان را از سر بيرون كنند ، تا اندازهاى جدى تلقى مىكرد . « 1 »
حكومت ايران كه خود قادر به انجام تعهدات خويش نبود ، عذر آورد كه نايب السلطنه به كليه تعهدات خود جامه عمل نپوشانيده است . شاه ايران دلايل بتعويق انداختن لشكركشى را طى نامهاى كه در تاريخ دوازدهم فوريه 1697 بعنوان نايب السلطنه نوشت چنين شرح داد : « چون در سال جارى آب ، گندم ، جو ، كاه ، روغن ، سبزيجات و ساير مواد غذائى وجود ندارد ، و نيز به سبب عدم انجام كامل توافقهاى قبلى كه بموجب آنها بيست كشتى مىبايستى بيايند و نرسيدند انجام جنگ در سال جارى عملى نشد . بتصور اينكه كشتىها مىرسند من يك ژنرال تعيين كردم و قشون خود را به حركت درآوردم ، قشونى كه با خروشى همانند دريا پيش مىرفت و چون دستههاى ملخ زمين را مىپوشاند . به علت كمبودها و موانعى كه به آنها اشاره شد ، به قشون دستور توقف دادم و امر كردم كه سربازان و كشتىهاى پرتغالى كه طى باد موسمى فعلى آمدند عقبنشينى كنند و امر دادم كه مبلغى بابت هزينههاى آنان پرداخته شود » « 2 » .
روز بيست و هشتم ژانويه ، اعتماد الدوله حاضر نشد كه مبلغ هزار تومان پيشبينى شده براى نگهدارى و مخارج نيروى دريائى متفق را بپردازد و دليلى كه براى اين امتناع آورد اين بود كه خزانه دولت خالى است و بعلاوه تعداد كشتىها
هامش
( 1 ) - درباره روابط بلوچها با اهالى مسقط كه سياست خصومتآميز آنها باعث حضور مزدوران مىگرديد . رجوع شود به كتاب« A fortaleza de Jesus »اثرC . R . Boxer ,وC . De Azevedoصفحات 55 و 57 .
( 2 ) - نامه شاه ايران توسط برادر آنتونيو دوژزو در حضور « ميرزا رايا » مترجم سفير به زبان پرتغالى ترجمه شد ، به نظر مىآمد كه تاريخ آن بيستم رجب 1108 مطابق با 12 فوريه 1697 بوده است . اين ترجمه توسطCaetano de Souzaچاپ شد . فصل پنجم قسمت اول سال 1952 صفحات 158 و 159 .