باب سوم / خطابه
فايده خطابه مقدمات خطابه اقسام خطابه خطيب و شرائط او
فايده خطابه
خطابه دو فايده دارد : 1 - تشويق مردم به اعمال فاضله . چه اينكه انسانها بطور طبيعى ، تمايلى به اعمال نيك و فضائل عاليه ندارند . لكن خطابات سودمند آنها را منضبط نموده به سمت فضائل ترغيب مىكند .
2 - هر كسى در اعتقاد مطلوب خويش استعداد پذيرش برهان را ندارد ، چنين افرادى را مىتوان با قضاياى مشهورى كه بدانها انس دارند ، هرچند مفيد جزم نباشند اقناع نمود . و اين نيز يكى ديگر از فوائد خطابه است .
" مقدمات خطابه "
مقدمات خطابه بر دو قسمند : 1 - مقبولات و آن سخنانى است از پيامبر و امامان و فقيهان و حكيمان و زاهدان كه در جامعه داراى ارزش و اعتبارند .
2 - مظنونات - يعنى هر قضيهاى كه مفيد ظن باشد . برخى گفتهاند مراد از مظنونات ، ماسواى مقبولات است چه اينكه مقبولات نيز مفيد ظن مىباشند مانند : " زيد مىگريزد يا شبها به گردش مىپردازد پس دزد است " يا : " احمد با ما نمىجوشد پس دشمن ماست " .
پارهاى از قضاياى جزميه - مانند مشهورات - نيز نسبت به بعضى از افراد ، جز ظن ، چيز ديگرى را افاده نمىدهند . در اين صورت قضاياى مزبور