جز آن مورد غالب ، واقع نشود « زينت » و « مركوب بودن » آنها منافاتى با حلال بودن گوشت آنها ندارد ، آنچنان كه « در شتر » اين چنين است ، با اينكه هر دو هدف « زينت بودن » و « مركوب شدن » در آن هست ، حلال بودن گوشت وجود آن هم هست .
* * *
[ 363 ] آيهء چهارم :
« يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ وَ إِثْمُهُما أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما » ؛
« 1 »
« از تو در مورد خمر و قمار سؤال مىكنند . بگو در آن دو گناه ، بزرگى است و منافعى نيز بر مردم هست ولى گناه آن دو ، بزرگتر از نفع آنهاست » .
« خمر » در اصل « خمره » به معناى « پوشانده » شده مىباشد . به آب انگور يا خرما وقتى غليان كرد و شدّت پيدا كند ، « خمر » گفته شده است ، چون عقل و شعور را مىپوشاند ، « مسكر » نيز ناميده شده است ، چون عقل و شعور را مانع و حاجز مىگردد و « خمر » به اجماع امّت ، حرام مىباشد و همين طور هر شرابى كه فى الجمله « مست كننده » باشد ، همين حكم را دارد ، هرچند اگر به ميزان بسيار كم استفاده شود ، مست كننده نباشد .
ابو حنيفه گفته است : وقتى آب ، كشمش و خرما پخته شوند ، اگر تا دو سوّم آن برود ، خوردن آن حلال است ، مگر آنكه باعث بدمستى گردد ولى به دليل آنچه گذشت ، حقّ بر خلاف آن مىباشد ، كه كم و زياد آن فرقى نمىكند .
حرمت در تمام اديان :
بدان كه در مذهب اماميّه ، « خمر » در تمام شرايع آسمانى ، « حرام و نامشروع » بوده است و در هيچ شريعتى « مباح » نگرديده است و هر بدمست كنندهاى هم حرام است و اماميّه در ارتباط با اين حكم ، رواياتى از پيشوايان معصوم ( عليهم السّلام ) خود دارد ، ولى مفسّران گفتهاند : در مورد « خمر » چهار نوع آيه در مكّه نازل شده است :
* * * [ 364 ]
« وَ مِنْ ثَمَراتِ النَّخِيلِ وَ الْأَعْنابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَكَراً وَ رِزْقاً حَسَناً » ؛
« 2 » در اين هنگام مسلمانان آن را مىخوردند و اين موارد بر آنان حلال بود ، سپس عمر و معاذ بن
هامش
( 1 ) . سورهء بقره ، آيهء 219 .
( 2 ) . سورهء نحل ، آيهء 6 .