مىكنند 20 . [ در پى آنها ] كزنكبين 21 ، جوزجندم و بيدخشت 22 است .
( 1 ) . يا كهربا از « كاهربا » فارسى - كهربا صمغ فسيل شده درختان برگ سوزنى دوران سوم :
Pinites succinifer
و
P . stroboides
است ؛ الجماهر ، 469 ؛ سراپيون ، 306 ؛ ابو منصور ، 481 ؛ ابن سينا ، 340 ؛ ميمون ، 149 .
( 2 ) . ايليقطرن - يونانى .
( 3 ) . القطرون ، نك . يادداشت 2 .
( 4 ) . ادمنطوس - يونانى ، قس . بر بهلول ، 17 565 . در شمارهء 88 الماس چنين ناميده شده است . در پى آن باز هم « القطرون » تكرار شده است .
( 5 ) . دقتا ، قس . بر بهلول ، 1 590 ؛ الجماهر ، 198 : دقنا .
( 6 ) . حياثوافرا ، الجماهر ، 198 : حيانوفرا .
( 7 ) . الخرز ، نسخهء فارسى : سرى گويد كهربا نوعى است از مهرها كه به واسطهء آب بر ساحل دريا مغرب [ مديترانه ] مىافتد .
( 8 ) . بحر العرب ، الجماهر ، 198 : بحر المغرب ، و در آنجا اين سخنان به حمزه نسبت داده مىشود .
( 9 ) . الحور الرومى ، نك . شمارهء 278 . در الجماهر ، 199 و 472 ، يادداشت 21 « حوز » و به معناى « اصطرك » -
Styrax officinalis
تعريف شده است .
( 10 ) . ديوسكوريد ،
I
، 89 .
( 11 ) . نسخهء الف : فى دفع مضرة العين ، الجماهر ، متن عربى ، 210 : دفع مضرة عين العائن - « دفع زيان چشم بد » . نسخهء فارسى : به واسطهء او كاه و خس را از چشم بيرون كنند .
( 12 ) . جاذب التّبن - ترجمهء مستقيم « كهربا » فارسى .
( 13 ) . و هو معدنى ، نسخهء فارسى : جوهر كهربا معدنى است نه نباتى .
( 14 ) . جذّاب الحشيش .
( 15 ) . القهربا و الكاربا - گونههاى نوشتار كهربا .
( 16 ) . نسخهء الف : سونده و بنا ، نسخهء پ : سونده و ينا ، نسخهء فارسى : اهل هند او را كيرنيا گويند .
( 17 ) . زكى وليدى مىپندارد كه در اينجا « بلغار ولگانه بلغار دانوب » را در نظر دارد - بلغار اتل ليس بلغار طونا ،
Picture
، 134 ، يادداشت 2 .
( 18 ) . نسخهء الف : شير و خشت ، بايد خواند شيرخشت - معرب « شيرخشك » فارسى (
II , Vullers
، 495 ) - منّ بيد
Salix rosmarinifolia L .
؛ سراپيون ، 360 ؛ ابن سينا ، 702 .
( 19 ) . الطرحهاله ، بايد خواند الطرجهالة - كاسه ، قدح ، جام ؛
II , Dozy
، 30 . زكى وليدى پيشنهاد مىكند بخوانيم « ترخانه » ، « ترخوانه » و « طرخانه » ، كه به معناى « نوعى خوراك » است ؛
Picture
، 134 ، يادداشت 6 .