( 2 ) . القماشير معرب « كماشير » ، قس .
II , Vullers
، 881 ؛ بر بهلول ، 8 1799 ؛
II , Dozy
، 405 .
916 . كمافيطوس 1
[ اين ] ساقههاى نازك به رنگ سرخ و سبز متمايل به سياه است . برگها و گلهايش به رنگ خاكسترى تيره است . اين نام رومى است ، به سريانى مرارات كيفا 2 و به فارسى شمشيب 3 [ ناميده مىشود ] .
رازى : اين ساقهها و گلهاست ، آنها سرخ متمايل به سياهاند و سبز نازك . گلها ميان [ ساقهها ] قرار دارند ، تلخمزه و اندكى گساند .
پولس : اين « حامافيطوس » 4 است .
ديسقوريدس 5 : اين گياه روى زمين مىخزد ، سفيدگونه و اندكى كج است . برگهايش شبيه برگهاى ريز گياهى است كه آن را « حى العالم » مىنامند 6 ، جز آنكه نازكترند و در آنها مايعى است كه به دست مىچسبد . [ كمافيطوس ] پوشيده از كرك و پربرگ است ، بويش به بوى صنوبر مىماند و گلهاى نازك و زرد دارد .
رازى : جانشين [ كمافيطوس ] نيم وزنش سيساليوس و يك چهارم وزن سليخه است .
( 1 ) . يونانى -
Ajuga chamaepitys schreb .
؛ ابو منصور ، 488 ؛ ابن سينا ، 341 ؛ ميمون ، 190 ؛ عيسى ، 23 7 .
( 2 ) . مرارات كيفا ، قس . بر بهلول ، 12 1162 ؛
II , Low
، 72 .
( 3 ) . نسخهء الف : شمسيب ، نسخهء فارسى : شمشيب ، در ديگر منابع دسترس ما نوشته نشده است .
( 4 ) . حامافيطوس ، نك . يادداشت 1 .
( 5 ) . ديوسكوريد ،
III
، 151 .
( 6 ) . به ورق الصغير من النبات الذى يقال له حى العالم ، نسخهء فارسى : ببرگ درخت سعتر مشابهت دارد ، يعنى « الصغير » را « الصعتر » خوانده است ( نسخهء پ نيز همينگونه ) ، كه نادرست است ؛ قس .
ديوسكوريد ،
III
، 151 ؛ ابن بيطار ، دستنويس ، 504 الف ، محيط اعظم ،
IV
، 117 .
917 . كمادريوس 1
- مريم نخودى
نام [ كمادريوس ] رومى است ، به سريانى بلوط ارعا 2 ناميده مىشود . اين ساقهها و گلهاى شكننده به كلفتى ساقههاى ريحان به رنگ غبار متمايل به سبز است و هرچه كهنهتر باشد بهتر است .
جالينوس : در [ كمادريوس ] تلخى برترى دارد اما در آن تندى نيز وجود دارد .