913 . كلب 1
- سگ
اين به رومى كيون 2 و به سريانى كلبا 3 است . آلت سگ 4 به رومى اينمايوس 5 ، به سريانى اشكىكلبا 6 و به فارسى گندسك 7 است . مدفوع [ سگ ] را به كنايه « داروى كبير » 8 مىنامند .
ابو حنيفه : كف الكلب و راحة [ الكلب ] 9 گياهى است درست به اندازهء پنجه [ سگ ] ، گل ندارد ، برگهايش پهن و كوتاهاند و آن در زمين ناهموار نمىرويد .
( 1 ) . قس . ابو منصور ، 498 ؛ ابن سينا ، 378 ؛ در نسخهء فارسى حذف شده است .
( 2 ) . كيون - يونانى .
( 3 ) . كلبا .
( 4 ) . ذكر الكلب ، اما نامهاى سريانى و فارسى كه در اينجا آورده شده به معناى « خايههاى سگ » - خصى الكلب - نام گياهى است ؛ نك . شمارهء 399 .
( 5 ) . اينمايوس ، بر بهلول ، 21 208 : انيمانوس ؛ ديوسكوريد ،
III
، 121 : .
( 6 ) . اشكى كلبا ، قس . بر بهلول ، 7 93 ؛
II , Low
، 296 : اشكىكلبا - خصى الكلب .
( 7 ) . گندسك ،
II , Vullers
، 1036 .
( 8 ) . الدوا الكبير .
( 9 ) . كف الكلب و راحته - « پنجه سگ » - بدشكان -
Spartium junceum L .
؛ عيسى ، 2 173 .
914 . كلس 1
- آهك زنده ( آب نديده )
اين « نوره » است - ماده تكليس 2 شده ، و آن از راه سوزانيدن و كباب كردن به گرد تبديل شده است .
( 1 ) . قس . سراپيون ، 268 ؛ ميمون ، 260 . در نسخهء فارسى حذف شده است .
( 2 ) . الشى المكلس ، نك . كريموف ، سر الاسرار ، 119 ، يادداشت 33 .
915 . كماشير 1
الحاوى از الخوزى [ روايت مىكند ] كه [ اين ] صمغى شبيه « جاوشير » است .
[ منبع ] ديگر : [ كماشير ] صمغ هندى ، بدتر از بيش است .
كلئوپاترا : قماشير 2 زهرى از زهرهاى هندى است .
( 1 ) .
Athamanta macedonica L .
مترادف
Bubon macedonica L .
؛ ابو منصور ، 499 ؛ عيسى ، 22 26 ؛ بدويان ، 566 .