مؤلف ناشناختهاى در سوريه نوشته است « 233 » ، كاملا تأييد شد .
ثاوفرسطس « 234 » ( 370 - 285 پيش از ميلاد ) « 235 »
تئوفراست فيلسوف و طبيعىدان يونان باستان ، بنيانگذار علم گياهشناسى ، شاگرد افلاطون و ارسطو بود ، كتابهاى پرشمارى در رشتههاى گوناگون دانش ( گياهشناسى ، فيزيك ، كانشناسى ، فيزيولژى ، روانشناسى ، اخلاق ) نوشته است اما فقط دو اثر ، هر دو در گياهشناسى ، به صورت كامل بهجا مانده است : اسباب النبات « 236 » و پژوهشى در گياهان « 237 » . تعداد گياهان ذكر شده در آنها به 480 - 500 مىرسد « 238 » ، وانگهى در پژوهشى در گياهان بخش خاصى به علفهاى دارويى اختصاص يافته است .
گمان مىرود كه پژوهشى در گياهان هرگز به عربى ترجمه نشده باشد . « 239 » برخى از مورخان علم حتى مىگويند كه عربها از آثار علمى تئوفراست اصلا اطلاع نداشتند . « 240 » اما در اين ميان ، ابن نديم ( سدهء دهم ) ، ابن قفطى ( 1172 - 1248 ) و ابن ابى اصيبعه ( 1203 - 1269 ) مؤلفان سه اثر بزرگ در تاريخ علم و فرهنگ جاى خاصى را به تئوفراست اختصاص دادند و در آن از نه اثر وى نام بردند . « 241 » افزونبر آن اشاره كردند كه كتاب الحس و المحسوس و كتاب اسباب النبات او را ابراهيم ابن بكوس « 242 »
( 233 ) .
Das Steinbuch des Aristoteles . Herausg . und bersetzt von J . Ruska , Heidelberg 1912 .
( 234 ) . يا تئوفراست .
( 235 ) . تئوفراست ، 329 : غافقى ، ص 6 ، شمارهء 1 ، به عقيدهء سارتون (
I
، 143 ) : ( 372 - 288 ) .
( 236 ) . .
( 237 ) . .
( 238 ) . تئوفراست ، 323 .
( 239 ) . غافقى ، ص 6 ؛ قنواتى ، 87 .
( 240 ) . الدو مييلى (
Aldo Mieli
) ، العلم عند العرب و اثره فى تطور العلم العالمى ، نقله الى العربية الدكتور عبد الحليم النجار و الدكتور محمد يوسف موسى ، القاهرة 1381 / 1962 ، ص 58 .
( 241 ) . ابن نديم ، 367 ؛ قفطى ، 75 ؛ ابن ابى اصيبعه ،
I
، 69 .
( 242 ) . احوال اين پزشك و مترجم بسيار مبهم است . طبق برخى خبرها ، معاصر حنين بن اسحق ( 808 - 873 ) بوده و طبق ديگر خبرها در بيمارستان عضدى ، ساختهء عضد الدوله ( 949 - 983 ) كار مىكرده است . ابن ابى اصيبعه ،
I
، 244 ؛ صفا ، 81 - 82 ، علوچى ، 344 .