( 28 ) . ديوسكوريد ، ، 82 : قلقطار .
( 29 ) . ديوسكوريد ، ، 82 : « بايد آن [ زاج ] را برگزيد كه از قبرس باشد » .
( 30 ) . زاج الاساكفة ، نك . يادداشت 9 .
( 31 ) . نسخهء الف : امحر . نسخهء ب : احرّ ، نسخهء پ : أفخر ، نسخهء فارسى : هرچه از قلقطار در غايت نيكويى بود قلقند او را گويند .
( 32 ) . كقشور البيض المكلسة « پوست تخممرغ ساييده و تكليس شده » ؛ نك . كريموف ، سر الاسرار ، 94 و 119 ، يادداشت 33 .
( 33 ) . يا « ضخيمترين » - اغلظها .
( 34 ) . الطفها .
( 35 ) . نسخهء فارسى : « چون بيست سال برو بگذشت آنچ بر زبر او بود قلقطار شد » . ابن بيطار ، جامع ،
II
، ( 119 ) مىگويد كه اين پس از 25 سال روى داده است .
( 36 ) . نسخهء فارسى : ابو الفتح بستى . اين شاعر معاصر بيرونى و در خدمت سبكتكين و محمود بود ، در سال 400 / 1010 در اوزگند درگذشت ، اعلام ، ، 144 . بيرونى در يكى از اشعار خود كه ياقوت آورده ، بيتهايى را به او اختصاص داده است ( ارشاد ،
VI
، 312 - 313 ) .
( 37 ) . القلقديش - ظاهرا نوشتار ديگر قلقديس است ، قس . يادداشت 12 .
481 . زبيب 1
- مويز
[ مويز ] به رومى استطيدوس 2 [ ناميده مىشود ] ، اسطافيداس 3 و اسطوفينا و اسطافيس 4 نيز مىگويند ، به سريانى افشاثا 5 و به فارسى مويز 6 [ ناميده مىشود ] .
هسته مويز به رومى گيگرطا 7 ، به سريانى كشمونى 8 [ ناميده مىشود ] .
پولس : جانشين مويز گوشت خرماى شامى است .
اوريباسيوس : غارغارطايون 9 هسته مويز است .
( 1 ) . قس . سراپيون ، 128 ؛ ابو حنيفه ، 479 ؛ ابن سينا ، 240 .
( 2 ) . نسخهء الف : افقطيدوس ، بايد خواند استطيدوس نك . يادداشت 3 .
( 3 ) . در حاشيهء نسخهء الف : و قيل اسطافيداس . اسطافيداس - يونانى ، فرهنگ يونانى باستان به روسى ، 1500 . در پى آن واژه نامفهوم اقيغراس كه ممكن است تحريف يونانى - « وحشى » ( قس .
Low , pf . ; Staphisagria
، 92 ) يا - « هسته مويز » باشد ، نك . يادداشت 7 .
( 4 ) . اسطوفينا و ايضا اسطافيس - يونانى ، .
pf
و
Low
، 91 . نسخهء فارسى به اين صورت مىآورد : اسطافيدس ، اسطافيدين ، اسطافيدون .
( 5 ) . نسخههاى الف ، ب ، پ : اقشاثا ، بايد خواند افشاثا ؛ .
Low , pf
، 91 .