اللَّهِ »
« 1 » ؛ « ما آن را بر ايشان مقرر نكرديم ، مگر براى آن كه كسب خشنودى خدا كنند . »
در اين باب ، رواياتى در تفسير صراط مستقيم نقل شده است كه با معناى يادشده هماهنگى دارد :
[ 1 / 523 ] صدوق از فضل بن شاذان از امام رضا عليه السلام دربارهء علل احكام ، روايت كرده است :
« « اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ »
درخواست هدايت به دين او و چنگزدن به ريسمان او و طلب فزونى در شناخت پروردگار و بزرگى و كبريائى اوست . » « 2 »
[ 1 / 524 ] از امام اميرمؤمنان عليه السلام و ابىّ بن كعب ، دربارهء معناى
« اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ »
روايت شده است : « يعنى ما را ثابت بدار » « 3 » ؛ بدين معنا كه هدايت ما را پايدار ساز و استمرار بخش .
« إِنَّ الَّذِينَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلائِكَةُ أَلَّا تَخافُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِي كُنْتُمْ تُوعَدُونَ . نَحْنُ أَوْلِياؤُكُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ فِي الْآخِرَةِ وَ لَكُمْ فِيها ما تَشْتَهِي أَنْفُسُكُمْ وَ لَكُمْ فِيها ما تَدَّعُونَ . نُزُلًا مِنْ غَفُورٍ رَحِيمٍ »
« 4 » ؛ « كسانى كه گفتند : " پروردگار ما خداست " ، سپس ايستادگى كردند ، فرشتگان بر آنان فرود مىآيند [ و مىگويند ] : " هان ، بيم مداريد و غمين مباشيد و به بهشتى كه وعده يافته بوديد ، شاد باشيد . در زندگى دنيا و در آخرت ، دوستانتان ماييم و هر چه دلهايتان بخواهد در [ بهشت ] براى شماست و هر چه خواستار باشيد ، در آن جا خواهيد داشت ؛ روزى آمادهاى از سوى آمرزندهء مهربان است . " »
[ 1 / 525 ] از سدّى و مقاتل نقل شده است : « يعنى ما را راهنمايى كن . »
[ 1 / 526 ] از ضحاك نقل شده است : « يعنى به ما الهام كن . » برخى نيز گفتهاند : « يعنى براى ما روشن ساز . »
شيخ ابوالفتوح رازى گويد : معانى يادشده ، به هم نزديك اند و همگى به چيزى باز مىگردند كه ما در تفسير استعانت ياد كرديم ؛ يعنى درخواست كمك از خدا . سين نيز براى طلب است . يارى خدا ، همان الطاف او و فراهم سازى اسباب خير
هامش
( 1 ) . حديد ( 57 ) 27 .
( 2 ) . الفقيه ، ج 1 ، ص 310 .
( 3 ) . ابو الفتوح ، ج 1 ، ص 84 .
( 4 ) . فصّلت ( 41 ) 30 - 32 .